4 boyutlu ultrason nedir? Dört boyutlu ultrason neden ve nasıl yapılır?

0
116
4 boyutlu ultrason nedir? Dört boyutlu ultrason görüntüleri

4 boyutlu ultrason anne ve babaların rahimdeki bebeğin gerçek zamanlı görüntülerini görmesini sağlar. 4 boyutlu ultrason doktorların bebekteki bazı sağlık sorunlarını daha önce mümkün olmayan şekilde teşhis etmesini sağlamaktadır. 4 boyutlu ultrason hem anne babalar hem de doktorlar için bebeğin ağzını, burnunu, ellerini ve diğer özelliklerini görme imkanı sağlamaktadır. Hatta 4 boyutlu ultrasonda bebeğinizin esnediğini, avuçlarını sıktığını ve hatta gülümsediğini görebilirsiniz.

4 boyutlu ultrason taraması tüm hastanelerde ve doğum kliniklerinde bulunan bir uygulama değildir. Nerede yaşadığınıza bağlı olarak 4 boyutlu ultrason taraması için ekstra ödeme yapılması gerekebilir. Bazı ülkelerde ise sigorta 4 boyutlu ultrasonun ödemesini karşılamaktadır.

Hamilelikte 4 boyutlu ultrason nedir? Neden yapılır?

4 boyutlu ultrason veya sonogram anne karnındaki bebeğin canlı görüntüsünü çekmeyi sağlayan bir teknolojidir. Critical Reviews in Biomedical Engineering dergisinde yayınlanan bir rapora göre 4 boyutlu ultrason zengin görsel bilgiler sağlamaktadır. Bu bilgiler bebeğin normal bir şekilde büyüyüp büyümediğinin değerlendirilmesine yardımcı olmaktadır. 4 boyutlu ultrason bebeğin anne karnındaki videosunun hatıra olarak saklanmasını da sağlamaktadır.

Clinical Obstetrics and Gynecology dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre üç boyutlu ve 4 boyutlu ultrason hekimlerin iki boyutlu ultrasonda kesinlikle mümkün olmayan boyutlarda bilgi edinmesini sağlamaktadır. 4 boyutlu ultrason ile elde edilen fotoğraf ve videolar bebeğin büyümesini açıkça gösterir. 4 boyutlu ultrason ile bebeğin büyümesinde herhangi bir eksiklik veya kusur olup olmadığı da tespit edilebilmektedir.

Diğer bir deyişle iki boyutlu ultrasonda bebeğin yalnızca iki boyutlu bir görüntüsü elde edilirken üç ve 4 boyutlu ultrasonda bebeğin hareketleri de tıpkı bir video gibi kaydedilebilmektedir.

4 boyutlu ultrason nasıl yapılır?

4 boyutlu ultrason diğer ultrason uygulamaları ile aynı şekilde yapılmaktadır. Kadın sırt üstü sedyeye uzanır. 4 boyutlu ultrason konusunda eğitimli bir sağlık görevlisi karın bölgesine jeli sürer ve 3 ve 4 boyutlu ultrason görüntülerinin alınması için cihazı anne adayının karnında hareket ettirir.

4 boyutlu ultrason görüntüleri ultrason makinesinin oluşturduğu ses dalgaları ile elde edilmektedir. Ultrason cihazı bebekten geri gelen ses dalgaları ile görüntüleri oluşturur. Bu görüntüler ile bebeğin rahimdeki hareketlerinin izlendiği üç boyutlu videolar oluşturulur. Doktorlar bu görüntüleri inceler ve bebeğin sağlık durumu ile ilgili anne ve babaya bilgi verir.

4 boyutlu ultrason taraması işlemini kim yapar?

Sağlık kuruluşlarında 4 boyutlu ultrason taraması yetkili sağlık personeli tarafından gerçekleştirilmektedir. Ultrasound in Obstetrics and Gynecology dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre tıp teknisyenleri kısa bir süre eğitim almak kaydıyla 3 ve 4 boyutlu ultrason taraması prosedürlerini yürütebilmektedir.

Bununla birlikte uzmanlar tıbbi olmayan ortamlarda gerçekleştirilen 4 boyutlu ultrason taraması işlemlerine kuşkuyla yaklaşmaktadır. Örneğin bazı özel şirketler kendi ofislerinde 4 boyutlu ultrason taraması gerçekleştirebilmektedir. Uzmanlar bu tür hizmetler veren kuruluşlarda 4 boyutlu ultrason taramasını gerçekleştirilen kişilerin yetkinliğinden emin olunması gerektiğini belirtmektedir.

Ultrason taraması genellikle güvenli bir işlem olmakla beraber Amerikan Ultrason Enstitüsü çok sık ultrason görüntülemesi yaptırmanın bebek için zararlı olabileceğini belirtmektedir.

4 boyutlu ultrason taraması ne zaman yapılabilir?

Australasian Journal of Ultrasound Medicine dergisinde yayınlanan rapora göre 3 ve 4 boyutlu ultrason taraması hamileliğin ikinci üç ayından itibaren bebeğin hareketlerini ve görünümünü tespit etmek için yapılabilir. Hamileliğin 18-22. Haftalarında 4 boyutlu ultrasonla bebeğin başını, beynini, yüzünü ve omurgasını görmek mümkün olmaktadır.

Journal of Perinatal Medicine dergisine göre 4 boyutlu ultrason prosedürleri ile bebeğin gelişimindeki sorunlar (varsa) tespit edilebilmektedir. Örneğin 4 boyutlu ultrason sayesinde bebeklerde yarık dudak gibi deformasyonlar veya iskelet bozuklukları, nörogelişimsel problem belirtileri vb. teşhis edilebilir.

Ayrıca birçok uzman bebekteki kalp hastalığı belirtilerini 4 boyutlu ultrason sayesinde kontrol edebilmektedir. Ultrasound in Obstetrics and Gynecology dergisinin bildirdiğine göre 4 boyutlu ultrason görüntüleri bebeğin kardiyovasküler sistemiyle ilgili problemleri kontrol etmek için önem taşımaktadır. Bu şekilde bebekteki bazı kusurlar doğumdan önce tedavi edilebilmektedir.

Doktorlar sigaranın bebek üzerindeki olumsuz etkilerini de 4 boyutlu ultrason sayesinde izleyebilmektedir. 4 boyutlu ultrason görüntüleri ile sigara içen annelerin bebeklerinin ağzını anne karnında daha fazla hareket ettirdiği tespit edilmiştir. Hamilelikte sigara içmenin anne karnında bebeği stres altına soktuğu belirlenmiştir.

4 Boyutlu Ultrason ile Bebeğin Hareketlerinin Görüntülenmesi

4 boyutlu ultrasonda yaşanan en heyecan verici anlardan biri bebeğin anne karnındaki hareketlerinin izlenebilmesidir. Bu esnada bebeğin dilini çıkarması, esnemesi, gülümsemesi, kaşlarını çatması, parmağını emmesi ve elini başına götürmesi izlenebilir. Aşağıdaki videoda bir bebeğin 4 boyutlu ultrason görüntülerini izleyebilirsiniz.

Doktorlar bebeğin sağlık durumunu anlamak için bu hareketleri izler. Örneğin eğer bebek çeşitli organlarını hareket ettirebiliyorsa bu onun sağlıklı bir şekilde büyüdüğünü ifade etmektedir. Ancak 4 boyutlu ultrason sırasında bebeğin hareketlerinde bir gariplik tespit edilirse daha fazla test yapılması gerekebilir.

4 boyutlu ultrason bebeğe zarar verir mi?

4 boyutlu ultrason iki boyutlu ultrason kadar güvenli bir taramadır. Daha önce belirtildiği gibi 4 boyutlu ultrason hem anne hem de bebek için güvenlidir. Ancak Radiological Society of North America dergisinde 4 boyutlu ultrason taramasının tamamen keyfi bir şekilde uygulanmaya başlandığını belirtmiştir. Ayrıca 4 boyutlu ultrason konusunda eğitimsiz kişilerin yaptığı uygulamalar da transdüsörün doğru bir şekilde kullanılmamasına bağlı olarak bebeği riske atabilir. Bu nedenle 4 boyutlu ultrason taraması yetkili kişiler tarafından akredite sağlık kuruluşlarında yapılmalıdır.

4 Boyutlu Ultrason Taramasının Bebeğe Avantajları

Daha önce bahsedildiği gibi 4 boyutlu ultrasonun en büyük avantajlarından biri bebeğin hareketlerinin incelenebilmesidir. Bebeğin hareketleri ilgili sağlık sorunlarını doğumdan önce tespit etmeyi mümkün hale getirmektedir. Bebeğin yüz ifadelerinin 4 boyutlu ultrason yoluyla izlenmesi beyin gelişimi hakkında ipuçları vermektedir.

4 Boyutlu Ultrasonda Dikkat Edilmesi Gerekenler

4 boyutlu ultrason taraması genel olarak anne ve bebek için güvenlidir. Ancak 4 boyutlu ultrason taraması mutlaka yetkili bir personel tarafından uygulanmalıdır.

Genel olarak ultrason taramalarında ses dalgalarına çok fazla maruz kalma riski bulunmaktadır. Ultrason dalgalarının gelişmekte olan dokuların ısısını bir miktar arttırdığı bilinmektedir. Ultrason ses dalgalarına çok fazla maruz kalmak sıvılarda veya dokularda küçük gaz keseciklerinin oluşmasına da neden olabilmektedir.

Bu nedenle uzmanlar 4 boyutlu ultrason taramasının sadece hatıra amaçlı yapılmasından ziyade tıbbi kontroller için yapılmasını, bu sırada da bebeğin görüntü ve videolarının saklanabileceğini belirtmektedir. Journal of Prenatal Medicine dergisi 4 boyutlu ultrason taramasının en fazla 30 dakika sürmesi gerektiğini belirtmektedir.

4 Boyutlu Ultrasonun Geleceği

4 boyutlu ultrason taramasının diğer ultrason taramalarına üstünlükleri nedeniyle uzmanlar yakında 4 boyutlu ultrason taramasının rutin hale geleceğini belirtmektedirler. Şu anda 4 boyutlu ultrason taramasının yüksek maliyeti nedeniyle her sağlık kuruluşunda uygulanmamaktadır.

Ancak 2017 yılında Current Cardiovascular Imaging Reports dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre 3 ve 4 boyutlu ultrason teknolojileri gittikçe gelişmektedir. Zaman içerisinde 4 boyutlu ultrason taraması birçok uzmanın ilk tercihi arasında yer alacaktır.

Clinical Obstetcirs and Gynecology dergisinde yayınlanan bir araştırmada 3 ve 4 boyutlu ultrasonun bir rutin haline gelmesi önerilmiştir. Araştırmacılar 4 boyutlu ultrasonun yüzdeki yarıklar, omurga bozuklukları, beyin anomalileri ve kardiyovasküler problemleri tespit etmedeki üstünlüklerini vurgulamaktadır.

 

Kaynaklar:

  1. Crit Rev Biomed Eng.2008;36(4):257-304.
  2. Curr Cardiovasc Imaging Rep.2017;10(12):43.
  3. Clin Obstet Gynecol.2012 Mar;55(1):336-51.
  4. Australas J Ultrasound Med. 2013 Aug; 16(3): 98–113.
  5. Br J Radiol.2003 Jul;76(907):448-51.
  6. J Perinat Med.2007;35(1):10-27.
  7. Clin Obstet Gynecol.2012 Mar;55(1):336-51.
  8. Ultrasound Obstet Gynecol.2007 Jan;29(1):81-95.
  9. Acta paed. 2015 Apr 22;104(6): 596-603.
  10. Maedica (Buchar). 2011 Apr; 6(2): 120–127.
  11. J Matern Fetal Neonatal Med.2017 May 29:1-9.
  12. FDA. Ultrasound imaging.
  13. J Perinat Med.2016 Mar;44(2):125-9.
  14. RSNA. 3D and 4D ultrasound advances.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here