Çocuklarda Tip 2 Diyabet Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

0
12
Çocuklarda tip 2 diyabet belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Çocuklarda tip 2 diyabet dünya çapında kaygı uyandırıcı boyutlarda yaygınlaşmıştır. Bu yazımızda çocuklarda tip 2 diyabet belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi vereceğiz.

Çocuklarda tip 1 diyabet daha yaygın olsa da, diyabet hastası çocukların yaklaşık %10’u tip 2 diyabet hastasıdır. Dünya çapında çocuklarda tip 2 diyabet hastalığının yaygınlaşması yeterli beslenme ve düzenli egzersiz ile önlenebilir.

Çocuklarda Tip 2 Diyabet Nedenleri

Tip 2 diyabet vücudun insüline karşı hassasiyetini kaybetmesi ve/veya artık insülin üretmeyi bırakması anlamına gelir. Diyabet hastası yetişkinlerin %90’ı tip 2 diyabet hastasıdır. Geçmişte Tip 2 diyabetin yalnızca yetişkinlerde görülen bir hastalık olduğu düşünülmekteydi. Ancak ne yazık ki çocuklarda Tip 2 diyabet gittikçe yaygınlaşan bir problemdir.

Çocuklarda Tip 2 Diyabet Belirtileri

Çocuklarda Tip 2 diyabet belirtileri temel olarak 3 tanedir:

  • Polidipsi (aşırı susama)
  • Polifaji (aşırı acıkma)
  • Poliüri (sık idrar yapma)

Ebeveynler çocuklarında bu şikayetleri görüp bir sağlık kuruluşuna başvurduğunda, hekimler için diyabet işaretleri belirmiş olur. Diyabetin diğer belirtileri arasında özellikle zaman geçtikçe bulanık görme, yavaş iyileşme, sıklıkla enfeksiyon geçirme, parmaklarda karıncalanma ve/veya enerji düşüklüğü yer almaktadır. Çocuklarda Tip 2 diyabet belirtileri şunları da içerir:

  • Açıklanamayan kilo kaybı,
  • Özellikle yemekten sonra çabuk acıkma
  • Ağız kuruluğu
  • Yorgunluk
  • Görme bulanıklığı
  • Yavaş nefes alma
  • Yaraların veya kesiklerin zor iyileşmesi
  • Ciltte kaşınma
  • Ellerde veya ayaklarda uyuşma

Genel olarak şiddetli diyabet belirtileri genellikle Tip 1 diyabet hastalarında görülmektedir. Tip 2 diyabet hastalarında hastalık belirgin biçimde öne çıkana kadar hiçbir belirti görülmeyebilir. Yine de özellikle çocuklarda Tip 2 diyabet belirtilerini tanımak zamanında teşhis koyulması ve tedavinin başlatılması için son derece önemlidir.

Tip 2 Diyabet Hangi Çocuklarda Görülür?

Obez Çocuklar

Tip 2 diyabet hastası çocukların %95’i fazla kilolu veya obez çocuklardır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye’de 8 yaş ve altındaki çocukların %14.2’si fazla kilolu, %8.3’ü ise obezdir. Obezite oranı kız çocuklarında %6.6, erkek çocuklarında ise %10 oranındadır.

Hareketsiz Çocuklar

Yeterli düzeyde hareket etmeyen çocuklarda obezite riski artmakla birlikte vücudun insüline karşı hassasiyeti de düşmektedir.

Çocuklarda tip 2 diyabet belirtileri, nedenleri ve tedavisi

Aile Geçmişi

Tip 2 diyabet hastası çocukların %90’ından fazlasının birinci veya ikinci derece yakınlarında diyabet hastalığı görülmektedir. Bu istatistiğe göre birinci derece akrabalar anne baba ve kardeşleri, ikinci derece akrabalar ise büyükanne ve büyükbabalar, teyze, amca ve üvey kardeşler olarak belirlenmiştir.

Belirli İlaçlar

Antipsikotik ilaçlar gibi bazı psikiyatrik ilaçları kullanan çocuklarda Tip 2 diyabet hastalığı riski yükselmektedir.

Çocuklarda Tip 2 Diyabet Teşhisinde Yapılan Testler

Tip 2 diyabet riski altında bulunan çocuklar için aşağıdaki tarama ve testlerin yapılması önerilmektedir.

Testler ne zaman başlamalı?

Tip 2 diyabet riski altındaki çocuklar 10 yaşından önce Tip 2 diyabet testlerini yaptırmalıdır.

Çocuklarda Tip 2 diyabet testi ne sıklıkla yapılmalı?

Aşağıda sayılan risk faktörlerinden en az ikisi veya daha fazlası mevcut olan çocuklarda Tip 2 diyabet testleri 2 yılda bir düzenli olarak yaptırılmalıdır:

  • Obez çocuklar,
  • Birinci ve ikinci derece yakınlarında diyabet görülen çocuklar,
  • Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya karaciğer yağlanması gibi insülin direnci belirtileri görülen çocuklar,
  • Glukoz toleransının bozulması (kan tahlilinde görülür)
  • Antipsikotik ilaçlar veya atipik nöroleptikler kullanan çocuklar.

Aşırı obez olarak kabul edilen çocuklar yılda bir ağız yoluyla glukoz toleransı testi yaptırmalıdır.

Çocuklarda Tip 2 diyabet testleri nasıl yapılır?

Çocuklarda Tip 2 diyabet testleri yetişkinlerle aynı şekilde, açlık kan şekeri ve random kan şekeri ölçülerek yapılabilmektedir. Açlık kan şekerinin 7.0 mmol/L’den yüksek, random kan şekerinin ise 11.1 mmol/L’den yüksek olması halinde diyabet teşhisi konulabilir.

Çocuklar İçin Tip 2 Diyabetin Tehlikeleri

Çocuklarda Tip 2 diyabet yetişkinlerle aynı sağlık tehlikelerine yol açabilmektedir. Ancak bu komplikasyonlar yetişkinlere göre daha hızlı gelişmektedir. Bu nedenle Tip 2 diyabet teşhisi konulan bir çocuk düzenli olarak izlenmeli ve aşağıdaki hususlara yönelik testler düzenli olarak yaptırılmalıdır:

  • Kan şekeri düzeyleri
  • Kolesterol düzeyleri
  • Yüksek tansiyon
  • Retinopati (göz retinasının hasar görmesi)
  • Nöropati (özellikle parmaklarda veya tırnaklarda ağrı, uyuşma, karıncalanma ile kendini gösteren sinir hasarı)
  • Karaciğer hastalığı
  • Böbrek hastalığı

Çocuklarda Tip 2 diyabet gittikçe yaygınlaşmaktadır. Ancak risk faktörlerini ve bu risklerin nasıl azaltılacağını bilmek çocuklarda Tip 2 diyabeti azaltmaya yardımcı olacaktır.

Bunları biliyor muydunuz?

  • Tip 2 diyabet hastası çocukların %45’inde yüksek kolesterol görülmektedir.
  • Tip 2 diyabet hastası çocukların %28’inde yüksek tansiyon görülmektedir.
  • Diyabetik çocuklarda tansiyon düzenli olarak ölçülmelidir.

Çocuklarda Tip 2 Diyabet Hastalığını Önlemenin 6 Yolu

Hangi yaşta olunursa olunsun Tip 2 diyabeti önlemenin en önemli yolu obeziteye engel olmaktır. Bu nedenle çocuklarda Tip 2 diyabet hastalığının önlenmesine yönelik yapılacak ilk öneri çocuklarda obezite riskini düşüren sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının geliştirilmesini sağlamaktır.

1. Televizyonu Kapatın

Çocuğunuzun televizyon ve bilgisayar karşısında geçirdiği zamanı kısıtlayın. Uzun saatler televizyon izleyen veya bilgisayar kullanan çocuklarda fiziksel aktivite düzeyi azalmaktadır. Üstelik çocuk televizyon ve internet yoluyla zararsız ve şekerli ürünlerin reklamlarına daha fazla maruz kalmaktadır. Bu durum çocuklarda obezite problemlerinin en büyük sebepleri arasındadır.

2. Egzersizi Öncelikli Hale Getirin

Uzmanlar 5-17 yaş arasındaki çocukların her gün en az 1 saat boyunca hareketli olmasını önermektedir. Bisiklet sürmek, dans etmek, yürüyüş yapmak gibi ailecek yapabileceğiniz aktiviteler bu gereksinimi gidermeye yardımcı olacaktır.

3. Takıma Katılın!

Takım sporları çocuğunuzun hem yeni arkadaşlar edinmesine hem de yaşamı boyunca spor ve fitness alışkanlıkları geliştirmesine yardımcı olacak, hareketli olmak için ise mükemmel bir fırsat sunacaktır.

4. Dışarı Çıkın

Açık havada zaman geçirmek fiziksel aktiviteyi arttırmanın harika bir yolu olmanın yanı sıra vücudun yeterince D vitamini almasını sağlamanın da yollarından biridir. D vitamini vücut hücrelerinin doğru bir şekilde çalışması için çok önemlidir. D vitamininin temel kaynağı güneştir. Özellikle obez çocuklarda ve Tip 2 diyabet hastası ya da Tip 2 diyabet riski altında bulunan çocuklarda D vitamini oldukça önemlidir.

106 obez çocuk üzerinde yapılan bir araştırmaya göre obez çocukların %62’sinde D vitamini eksikliği olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada D vitamini eksikliği bulunan çocuklarda insülin direncinin daha yüksek olduğu görülmüştür. İnsülin direnci Tip 2 diyabet hastalığının oluşmasında büyük etkenlerden biridir.

5. Sağlıklı Beslenmeyi Teşvik Edin

Sağlıklı beslenme konusunda tüm aile hemfikir olmalı ve tutarlı davranmalıdır. Sağlıklı beslenme sadece çocuğunuz için değil sizin için de faydalıdır. Evde sağlıklı beslenen çocukların ev dışında da sağlıklı yiyecekler tercih etmesi daha olasıdır.

6. Emzirme

Yeni doğan çocukların anne sütü alması çok önemlidir. Bilimsel araştırmalara göre ilk altı ay boyunca emzirilen çocuklarda ileriki yaşlarda aşırı yeme ve çocukluk obezitesi görülme riski azalmaktadır.

 

Kaynaklar:

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here