Alerjik Rinit Tedavisi ve Kullanılan İlaçlar

0
16730
Alerjik Rinit Tedavisi
Alerjik Rinit Tedavisi

Alerji veya bahar nezlesi olarak da bilinen alerjik rinit bağışıklık sisteminin havadaki belirli partiküllere aşırı reaksiyon göstermesi anlamına gelir. Bağışıklık sisteminiz vücudunuzdaki partiküllere saldırarak hapşırma veya burun akıntısı gibi semptomlara neden olur. Bu partiküllere alerjen denir. Alerjik reaksiyona sebep olan maddeler genel olarak alerjen adıyla anılmaktadır. Alerjik rinit tedavisi vücudun alerjenlere verdiği tepkiyi azaltmak ve semptomları hafifletmek için yapılır.

Alerjik kişilerde semptomlar uzun yıllar devam edebilir. Alerjik rinit semptomları bütün yıl boyunca görülebileceği gibi yılın belirli dönemlerinde de ortaya çıkabilir. Ayrıca alerji sonucunda sinüzit ve kulak enfeksiyonu gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Zaman içerisinde alerjenler kişiyi daha az etkilemeye başlayabileceği gibi, daha da şiddetlenmesi de söz konusu olabilir.

Bu kısa girişten sonra, bu yazımızda alerjik rinit tahlilleri, alerjik rinit testleri ve alerjik rinit tedavisi hakkında bilgi vereceğiz.

Alerjik Rinit Testleri ve Tahlilleri

Doktorunuz alerjik rinit teşhisi için size semptomlarınız, faaliyetleriniz ve ev ortamınız hakkında sorular soracaktır. Aşağıdaki durumlarda doktorunuz ilave testler isteyebilir:

  • Kişinin tam olarak neye alerjisi olduğunu tespit etmeye yönelik testler
  • Burun akıntısı gibi belirli semptomların tedaviyle azaltılamaması
  • Alerjik rinit belirtilerinin çok şiddetli olması
  • Alerji iğnesi gibi immunoterapi uygulamalarının değerlendirilmesi

Bu testler kapsamında doktorunuz alerji testi yaptırmanızı önerecektir. Örneğin cilt testi ile cildinizin alerjenlere nasıl tepki gösterdiği anlaşılabilir. Kan testi yoluyla vücudunuzun belirli alerjenlere tepki olarak ürettiği immunoglobulin E (IgE) antikorlarının düzeyi ölçülebilir.

Bu testler semptomların sebebinin alerjik rinit olup olmadığını anlamaya yardımcı olur.

Alerjik Rinit Tedavisi

Alerjik rinit tedavisi temel olarak alerjiye neden olan faktörlerden kaçınmak, semptomları ilaç yoluyla tedavi etmek ve evde uygulanan bazı tedavi yöntemlerine başvurmaktan ibarettir. Bazı durumlarda immunoterapi yani alerji iğnesi gibi terapiler uygulanabilir. Tedavinin ne sıklıkla yapılacağı semptomlara bağlı olarak belirlenecektir.

Alerjenlerden Kaçınmak

Alerjik rinit semptomlarına neden olan alerjenlerden kaçınmak alerjik rinit tedavisi kapsamında ilk sırada gelir. Kişi alerjiye sebep olan faktörlerden kaçınarak alerjik rinit semptomlarını azaltabilir, ilaç kullanmadan bu semptomların ortadan kalkmasını sağlayabilir.

Ayrıca alerjik rinit tedavisi sürecinde ev ve işyeri ortamının toz, hayvan kepeği ve küflerden arındırılması gerekir. Polenlerin yüksek oranda havada yayıldığı dönemde kişi daha az dışarı çıkmalıdır.

İmmunoterapi

Alerjik rinit semptomlarının azaltılmasında ilaçların beklenen etkiyi göstermemesi veya yan etkilerinin fazla olması halinde doktorunuz immunoterapi önerebilir. Bu tedavi için belirli alerjenlerden az miktarda içeren alerji iğneleri veya hapları kullanılır. Vücudunuz bu şekilde o alerjene alışır ve zaman içerisinde daha az reaksiyon göstermeye başlar. Bu alerjik rinit tedavisi türü alerji semptomlarının bazılarını önlemede ve hafifletmede etkilidir.

Çocuklarda Alerjik Rinit Tedavisi

Alerjik rinit hastası çocuklarda alerjik rinit tedavisi yetişkinlerdeki alerjik rinit tedavisi yöntemleriyle neredeyse aynıdır. Çocuklarda ilaç yoluyla alerjik rinit tedavisi yan etkiler nedeniyle daha zor olabilmektedir. Ayrıca bazı alerjik rinit ilaçları çocukların kullanımına uygun değildir. Bu nedenler herhangi bir alerjik rinit ilacı çocuklarda kullanılmadan önce mutlaka prospektüsü okunmalıdır.

Çocuklarda Alerjik Rinit Tedavisi
Çocuklarda Alerjik Rinit Tedavisi

Alerjik Rinit Nasıl Engellenir?

Uzmanlar alerjik riniti kesin bir şekilde nasıl önleyecekleri konusunda bir fikir birliğine sahip değildir. Alerjenlere maruz kalmak, pasif sigara içiciliği ve hava kirliliği burunda ve boğazda tahriş yaratarak alerjik rinitin kötüleşmesine neden olabilmektedir.

Evde Alerjik Rinit Tedavisi

Alerjik rinit uzun vadeli bir problemdir. Alerjik rinitin evde kontrol edilmesi zaman ve çaba istemektedir. Ancak evde alerjik rinit tedavisi hastaların uygulayabileceği en iyi tedavi yöntemlerindendir.

Eğer mümkünse alerjenlere maruz kalma durumundan kaçınır veya bunu azaltırsanız alerjik rinit semptomlarını kontrol etmeniz kolaylaşacak, ilaca gerek kalmayacak veya daha az miktarda ilaç kullanılacaktır. Bunun için:

  • Evdeki toz ve ev tozu akarlarına karşı hazırlıklı olun. Örneğin düzenli olarak toz alın, yatak çarşaflarınızı ve nevresimlerinizi düzenli olarak sıcak suyla yıkayın.
  • Hayvan kefeği ve diğer evcil hayvan alerjenlerini kontrol edin. Bunu yapmanın en iyi yolu evinizin belirli bölgelerine evcil hayvanınızın girişini kısıtlamaktır.
  • Ev içi küfleri temizleyin. Özellikle banyo ve duşların temizliğine dikkat edin.
  • Dış ortam polenlerinden kaçının. Polenlerin yaygın olduğu dönemlerde dışarı daha az çıkabilirsiniz.

Semptomları Yönetmek

İlaçları kullanmak ve diğer evde tedavi yöntemlerini uygulamak alerjik rinit belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Örneği, alerjik rinit tedavisi kapsamında kullanılan alerji ilaçları (antihistaminler veya dekongestanlar gibi) semptomların azalmasına yardımcı olmaktadır. Bu ilaçlar hap şeklinde, sıvı şeklinde, göz damlası veya burun spreyi şeklinde olabilir. Ayrıca doktorunuz daha güçlü ilaçlar yazabilir. Burun kanallarını temizlemek de alerjik rinit tedavisi sürecinde önem kazanmaktadır.

Alerjenlerden uzak durmak semptomların azalmasını sağlamıyorsa

  • Burun akıntısını tuzlu su karışımı ile burun kanallarını temizleyerek önleyebilirsiniz.
  • Evde nem oranını arttırıcı önlemler alarak, bol su içerek ve tütün ürünlerinden uzak durarak sinüs enfeksiyonlarını önleyebilirsiniz.
  • Alerjik rinit tedavisi için satılan reçetesiz ilaçları kullanarak semptomlarınızı hafifletebilirsiniz.

Semptomları ve bunların sizi nasıl etkilediğini izlemek de yardımcı olacaktır. Örneğin semptomlar sizi uykusuz mu bırakıyor, konsantrasyonunuzu mu bozuyor, yoksa uykunuzu mu getiriyor? Ayrıca alerjik rinit semptomlarının hangi durumlarda şiddetlendiğinin farkında olmalısınız. Bu bilgiler doktorunuzun da size daha iyi yardımcı olmasını sağlayacaktır. Bu bilgileri bir deftere not ederek kaydedebilirsiniz.

Alerjik Rinit İlaçları

Alerjik rinit tedavisi kapsamında kullanılan birçok reçetesiz ilaç bulunmaktadır. Bunlar:

  • Antihistaminler: hapşırık, burun akıntısı, burun kaşıntısı ve gözlerde sulanmayı azaltır. (Allegra, Zyrtec vs.)
  • Dekongestanlar burun akıntısını azaltır
  • Alerji göz damlaları gözlerde kızarıklık, kaşıntı ve sulanmayı önler. (Göz alerjisi hakkındaki yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz)
Alerjik Rinit Tedavisinde Burun Spreyleri
Alerjik Rinit Tedavisinde Burun Spreyleri

Kortizosteroid burun spreyleri de reçetesiz olarak satılmaktadır. Bunlar burunda iltihabı engeller. Çoğu kişide etkili olmaktadır. Etkisini hemen gösterir ancak tam etkisini görmek için bir süre düzenli kullanılması gerekmektedir.

Reçeteli Alerjik Rinit İlaçları

Reçetesiz alerjik rinit ilaçları işe yaramadığında veya kullanımı uygun olmadığında (özellikle hamilelikte) doktorunuz başka ilaçlar önerebilir. Reçeteli alerjik rinit ilaçları şunlardır:

  • İpratropium bromid: burun akıntısını hafifletir.
  • Lökotrien değiştiriciler: bunlar burun akıntısı, kaşıntı ve hapşırığı azaltır.

Alerjik Rinit İlaçlarının Kullanımı

Bazı kişiler doktora muayene olmadan reçetesiz alerjik rinit ilaçlarını kullanmaya başlamaktadır. Bu ilaçlar gayet etkilidir. Ancak yaşlılarda, çocuklarda ve hamile ya da emziren kadınlarda bu ilaçların bir kısmı kullanılamaz. Örneğin:

  • Hamileyseniz hamilelikte kullanımı uygun olan ilaçlarla ilgili doktorunuzla görüşünüz. Bazı ilaçlar siz ve bebeğiniz için diğerlerinden daha etkili olabilir. Mümkünse hamileliğin ilk üç ayı boyunca hiçbir ilaç kullanmayınız. Hamilelikte alerji ilacı ve iğnesi kullanımı ile ilgili yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.
Hamilelikte Alerjik Rinit Tedavisi
Hamilelikte Alerjik Rinit Tedavisi
  • Çocuklarda alerjik rinit tedavisi yetişkinlere göre daha zor olabilmekte ve daha fazla yan etki görülebilmektedir. Bazı ilaçlar çocukların kullanımı için uygun değildir. Özellikle antihistaminler ve dekongestanların bazıları çocuklarda kullanılmamalıdır. Bu ilaçlar kullanılmadan önce mutlaka prospektüsünü okuyunuz ve çocuğunuzun yaşına ve kilosuna uygun dozda kullanınız.

Alerjik Rinit Ameliyatı

Alerjik rinit için yapılan herhangi bir ameliyat bulunmamaktadır. Ancak bazı kişilerde bazı bedensel kusurlar alerjik rinit tedavisi için olumsuz etki yaratmaktadır. Alerjik rinit tedavisi  kapsamında gerekli görülebilecek ameliyatlar şunlardır:

  • Endoskopik ameliyat burnunda yamukluk bulunan kişilerde burnu düzeltmek ya da kanserli olmayan (iyi huylu) burun poliplerini almak için yapılmaktadır.
  • Orta kulak sıvısının alınması (timpanotomi veya miringotomi) ya da kulak sıvısının alınması için tüp kullanılması (timpanostomi). Bu işlem bazı durumlarda alerjik rinit tedavisi veya kulak enfeksiyonu tedavisi kapsamında çocuklarda uygulanabilmektedir.

 

Kaynak:

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here