Ayak ve Ayak Bileği Şişmesi Neden Olur?

0
23437
Ayak ve Ayak Bileği Şişmesi

Ayaklarda ve ayak bileklerinde şişme çok yaygın görülen bir durumdur. Genellikle çok fazla ayakta duran veya çok yürüyen kişilerde ayak şişmesi beklenen, tehlikesiz bir durumdur. Ancak ayak şişmesi ve ayak bileği şişmesi ile birlikte bazı başka semptomlar görülüyorsa bu ciddi bir sağlık sorununun habercisi olabilir. İyi Bak Kendine ® olarak bu yazımızda ayak ve ayak bileği şişmesinin olası sebepleri ve buna yönelik tıbbi tavsiyeler üzerinde duracağız.

Ayak ve Ayak Bileği Şişmesi Neden Olur?

Hamilelik Komplikasyonları

Hamilelik süresince ayak ve ayak bileği şişmesi yaygın bir durumdur. Bu belirli bir düzeye kadar normaldir. Ancak ani ve aşırı bir şekilde görülen ayak ve ayak bileği şişmesi, hamileliğin 20. Haftası itibariyle yüksek tansiyon ve idrarda protein anlamına gelen preeklampsi belirtisi olabilir. Karın ağrısı, baş ağrısı, idrara çıkmama, mide bulantısı ve kusma, görmede değişiklikler ile birlikte ayak ve ayak bileği şişmesi varsa derhal doktorunuza başvurunuz.

Ayak veya Bilek Yaralanmaları

Ayak veya bilek yaralanmaları ayak ve ayak bileği şişmesine neden olabilir. Bilekteki tutan bağların normal aralığın dışında gerilmesine sebep olabilen ayak burkulmaları ayak ve ayak bileği şişmesi durumunu ortaya çıkaran en yaygın sebeplerden biridir. Ayak veya bilek yaralanması sonrasında ayak ve ayak bileği şişmesi durumunu azaltmak için, burkulan ayak veya bileği dinlendirin, buz torbası kullanın, ayak veya bileği sargı beziyle sarın ve ayağınızı yüksekte tutarak dinlenin. Ayak ve ayak bileği şişmesi veya ağrı şiddetli ise ve belirli bir süre geçmesine rağmen iyileşmiyorsa doktora gidiniz.

Lenfödem

Lenf ödemi olarak da bilinen lenfödem, lenf damarlarının bulunmayışı veya lenf damarlarıyla ilgili problemleri olması halinde ya da lenf bezlerinin alınması sonrasında dokularda lenfatik sıvının birikmesi durumudur. Lenf damar ve kılcal damarlar boyunca uzun bir yolculuk yapan protein yönünden zengin bir sıvıdır. Lenf, lenf bezlerinde süzülerek, bakteri gibi istenmeyen maddelerden arındırılır. Ancak, damarlar veya lenf bezleriyle ilgili bir problem varsa, lenf sıvısının hareketi engellenir. Tedavi edilmediğinde, lenf birikimi yaraların iyileşmesini engeller ve enfeksiyona neden olur. Lenfödem kanser hastalarında radyasyon terapisi sonrasında veya lenf bezlerinin alınmasıyla birlikte sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.

Toplardamar Yetmezliği

Ayak ve ayak bileği şişmesi toplardamar yetmezliğinin ilk belirtilerinden biridir. Toplardamar yetmezliği ayaklardaki ve bacaklardaki kanın damarlar yoluyla kalbe doğru hareketinin yeterli şekilde gerçekleşmemesidir. Normal şartlarda, damarlar kanı tek yönlü kapakçıklar üzerinden yukarı taşır. Bu kapakçıklar zarar gördüğünde veya zayıfladığında kan damarlardan geri akar ve bacakların alt kısmında, özellikle ayaklarda ve ayak bileklerindeki yumuşak dokuda birikir. Bu da ayak ve ayak bileği şişmesi nedenlerinden biridir. Kronik toplardamar yetmezliği cilt kanseri ve enfeksiyon gibi cilt hastalıklarına neden olabilir. Toplardamar yetmezliği belirtileri görüldüğünde mutlaka doktora gidilmelidir.

Enfeksiyon

Ayaklarda ve ayak bileklerinde şişme enfeksiyon belirtisi olabilir. Diyabetik nöropati hastaları veya diğer ayakla ilgili sinir sistemi hastaları ayak enfeksiyonlarına daha yatkındır. Diyabet hastasıysanız ayaklarınızda kabarma veya ağrı olup olmadığını her gün kontrol etmelisiniz. Çünkü sinir hasarı ağrı hissini azaltır ve böylece ayak sorunları fark edilmeyip hızlıca büyür. Ayak ve ayak bileği şişmesi ile enfeksiyon fark ettiğinizde mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Kan Pıhtılaşması

Bacak damarlarında oluşan kan pıhtılaşması kanın bacaklardan yukarı, kalbe doğru akışını engelleyebilir ve böylece ayak ve ayak bileği şişmesi ortaya çıkabilir. Kan pıhtıları yüzeysel (derinin hemen altındaki damarlarda) olabileceği gibi, derin de olabilir (derin ven trombozu). Derin pıhtılar bacaklardaki bir veya daha fazla büyük damarı tıkayabilir. Bu kan pıhtıları kanın kalp ve akciğerlere doğru ilerlemesini engellerse ölümcül olabilir. Tek bir ayağın şişmesi, ağrı, hafif düzeyde ateş ve şiş bacakta renk değişikliği görülmesi halinde derhal tıbbi yardım alınmalıdır. Kan sulandırıcılar ile tedavi gerekli olabilir.

Kalp Hastalığı, Karaciğer veya Böbrek Hastalığı

Bazı durumlarda ayak ve ayak bileği şişmesi kalp, karaciğer veya böbrek hastalığının belirtisi olabilir. Akşamları ayak ve ayak bileği şişmesi sağ taraflı kalp yetmezliği nedeniyle tuz ve su birikiminin işareti olabilmektedir. Böbrek hastalığı da ayak ve ayak bileği şişmesi durumunu ortaya çıkarabilir. Böbrekler düzgün çalışmadığında, vücutta su birikir. Karaciğer hastalığı kanın kan damarlarından sızarak çevredeki dokulara ulaşmasını engelleyen albümin isimli proteinin karaciğer tarafından üretilmesini engelleyebilir. Yetersiz albümin üretimi kan sızıntısına sebep olur. Yer çekimi nedeniyle, sızan bu kan ayaklarda ve ayak bileklerinde toplanır. Ayrıca bu sıvı karın ve göğüste de toplanabilir. Yorgunluk, iştah kaybı, kilo alımı ile birlikte ayak ve ayak bileği şişmesi olması halinde derhal doktorunuza başvurunuz. Nefes darlığı veya göğüs ağrısı, kalp sıkışması gibi belirtiler var ise derhal ambulans çağırınız.

(Kalp hastalığı ile ilgili detaylı yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz)

Siroz

Siroz çoğunlukla alkol bağımlılığı veya enfeksiyon sonucu karaciğerde yaralanmayı ifade eder. Siroz yüksek tansiyona ve kan dolaşımının zayıflamasına neden olduğu için ayak ve ayak bileği şişmesi ile bacaklarda şişme yapabilir.

Ayak Şişmesine Neden Olan İlaçlar

Bazı ilaçlar bir yan etki olarak ayak ve ayak bileği şişmesi durumunu ortaya çıkarabilir. Ayak ve ayak bileği şişmesi şeklindeki yan etkisi olan tedaviler ve ilaçlar şunlardır:

  • Östrojen (ağız yoluyla alınan doğum kontrol ilaçları ve hormon replasman tedavisi) ve testosteron hormonu.
  • Bir tür tansiyon tedavisi olan kalsiyum kanal blokerleri. Nifedipin (Adalat, Afeditab, Nifediac, Nifedical, Procardia), amlodipin (Norvasc; diltiazem içeren Cardizem, Cartia, Dilacor, Diltia, Tiazac), felodipin (Plendil), verapamil (Calan, Covera-HS, lsoptin, lsoptin SR, Verelan)
  • Androjenik ve anabolik steroidler ve prednizon gibi kortikosteroidler
  • Antidepresanlar: Nortriptilin (Pamelor, Aventyl), desipramin (Norpramin) ve amitriptyline (Elavil, Endep, Vanatrip). Monoamin oksidaz inhibitörleri fenelzin (Nardil) ve tranilcipromin (Parnate)
  • Steroid olmayan anti-enflamatuvar ilaçlar
  • Diyabet ilaçları

Ayak ve Ayak Bileği Şişmesi Nasıl Geçer?

Ayak ve ayak bileği şişmesi için evde uygulanabilecek çeşitli hafifletici yöntemler vardır.

  • Yatarken ayağınızı yükseltin. Bacaklar kalp hizasından yukarıda tutulmalıdır. Rahat hissetmek için bacaklarınıza yastık koyabilirsiniz.
  • Hareketsiz kalmayın. Bacaklarınızı esnetin ve hareket ettirin.
  • Bacaklarda biriken sıvı miktarını azaltmak için tuz tüketimini azaltın.
  • Bacaklarınızda kan dolaşımını zayıflatacak türden sıkı ve dar kıyafetler giymekten kaçının.
  • Fazla kilonuz varsa kilo verin ve kilo almaktan kaçının.
  • Özellikle uzun süreler oturarak çalışıyorsanız veya televizyon izlemek gibi uzun saatler hareketsiz bıraktıran alışkanlıklarınız varsa her saat başında kalkıp bulunduğunuz yerde bir tur atın.
  • Şişen bölgeye soğuk kompres yapabilirsiniz.

Ayak ve Ayak Bileği Şişmesi

Ayak Şişmesi Tehlikeli midir?

Çoğunlukla ayak ve ayak bileği şişmesi tehlikeli değildir. Ancak bazı durumlarda başka ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Ayak ve ayak bileği şişmesi ile birlikte aşağıdaki durumlardan birini yaşıyorsanız doktora gitmeniz gerekmektedir:

  • Kalp veya böbrek hastasıysanız
  • Karaciğer hastasıysanız ve bacaklarda da şişme varsa
  • Şişen bölgeler kırmızı ve sıcaksa
  • Vücut ısınız normalden yüksek ise
  • Hamileyseniz ve ani veya şiddetli şişme varsa
  • Evde uygulanabilecek çözümleri deneyiyseniz ve buna rağmen şişlik inmediyse
  • Şişme sürekli artıyorsa doktordan randevu alabilirsiniz.

Ayak ve ayak bileği şişmesi ile birlikte aşağıdaki durumları yaşıyorsanız derhal ambulans çağırınız

  • Göğüs bölgesinde ağrı, baskı veya sıkışma
  • Baş dönmesi
  • Zihin bulanıklığı
  • Bayılma
  • Nefes güçlüğü veya nefes darlığı

Ayak Şişmesi Nasıl Engellenir?

Ayak ve ayak bileği şişmesi her zaman engellenemeyebilir. Ancak, belirli önlemler alabilirsiniz.

  • Kan dolaşımının düzgün bir şekilde devam etmesi için düzenli egzersiz yapın. Dünya Sağlık Örgütü 18-64 yaş arası kişilerin paftada 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz veya 75 dakika yüksek yoğunlukta egzersiz yapmasını önermektedir.
  • Uzun süreler oturmaktan kaçının.
  • Tuzu azaltın. Mayo Klinik 51 yaşına kadar günlük tuz tüketiminin 2.3 miligram olmasını, 51 yaş üzeri kişilerin ve kalp hastalarının ise günde 1.5 miligramdan az tuz tüketmesini önermektedir.

 

 

Kaynaklar

 

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here