Biyopsi Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey: Biyopsi Fotoğrafları, Türleri

Biyopsi vücuttaki bir dokunun mikroskop altında incelenmek üzere küçük bir numune olarak alınmasıdır.

Peki biyopsi nereden alınır? Aslında biyopsi cilt, mide, böbrekler, karaciğer ve akciğerler dahil olmak üzere vücuttaki neredeyse her bölgeden alınabilmektedir.

Biyopsi terimi genellikle numunenin alınma işlemine ve alınan numunenin kendisine verilen bir isimdir.

Biyopsi Neden Yapılır?

Biyopsi bir kişideki hastalık belirtilerinin sebebini araştırmak veya farklı hastalıkların teşhisine yardımcı olmak amacıyla yapılır.

Biyopsi
Biyopsi

Hâlihazırda tanı konmuş bir hastalık söz konusu ise hastalığın şiddet iğini veya evresini öğrenmek için de biyopsi yapılabilir. örneğin, biyopsi sonuçları herhangi bir organdaki enflamasyon derecesini gösterebilir.

Aşağıdaki hastalıkların teşhis sürecinde biyopsi yapılabilir:

  • kanser,
  • peptik ülser,
  • hepatit,
  • böbrek hastalıkları,
  • endometriyoz.

Ciltte veya vücutta oluşan herhangi bir şişlik veya kiste sadece bakarak onun kanserli olup olmadığını anlamak mümkün değildir. Bu durumda yapılacak biyopsi ile kesin bilgi elde edilebilecektir.

Biyopsi Türleri

Biyopsinin pek çok türü vardır:

  • Kazıma Biyopsisi: Dokunun dış yüzeyinden, örneğin ağız içinden veya rahim ağzından kazıma yöntemiyle doku hücresi alınmasıdır.
  • Punch Biyopsi: Deriden biyopsi alınması gereken durumlarda deride silindir şeklinde bir delik açılarak numune alınmasıdır.
  • İğne Biyopsisi: İçi boş bir iğne ve ultrason cihazı kullanılarak bir organ veya deri altı dokusundan numune alınmasıdır.
  • Endoskopik Biyopsi: Gastrokopi (mide veya üst sindirim sistemine ilişkin teşhislerde) süresince örneğin mide gibi bir organdan doku almak için kullanılmaktadır.
  • Eksizyonel Biyopsi: Dokunun daha büyük bir parçasının alınması için ameliyat prosedürünün kullanılmasıdır.
  • Periyoperatif Biyopsi: Hastanın rıza göstermesi halinde ameliyat esnasında periyoperatif biyopsi yapılabilir. Numune derhâl test edilir. Böylece cerrah tanıyı gerçekleştirerek uygun tedaviyi planlayabilir.

Hangi biyopsi türünün uygulanacağı dokunun nereden alınacağına göre değişmektedir. Bazı biyopsi türlerinde CT taraması kullanılmaktadır.

Doku örneği alındıktan sonra anormallik olup olmadığına bakmak için mikroskop yardımıyla incelenir. Böylelikle teşhis konulmuş olur.

Dokunun analize verdiği yanıtın görülmesi için çeşitli kimyasallar kullanılabilmektedir.

Biyopsi Nasıl Yapılır? Biyopsi Türleri

1. Kazıma Biyopsisi

Bazı durumlarda ağız içi gibi doku yüzeylerinden hücre örneği alınması gerekebilir. Buna kazıma biyopsisi denir. Kazıma biyopsisi biraz rahatsızlık verici olsa da genellikle anestezi uygulanmadan yapılır.

Rahim ağzı tarama testi de bu şekilde yapılır. Fırçaya benzeyen küçük bir araç kullanılarak rahim ağzından hücre örneği alınır. Daha sonra bu hücreler mikroskop altında incelenir.

Eğer anormal hücre değişiklikleri varsa hücreler kanserli olabilir veya kanser riski taşıyor olabilir.

Kazıma Biyopsisi
Kazıma Biyopsisi

2. Punch Biyopsi

Punch biyopsi genelde cilt problemlerinde uygulanır. Punch biyopsisinde deri üzerinde küçük bir delik açılarak dokunun üst katmanlarından numune alınır. Punch biyopsi genellikle lokal anestezi altında uygulanır ve numune alınacak bölge uyuşturulur.

Alternatif olarak neşter kullanılarak deri yüzeyinden küçük bir parça alınabilir. Daha sonra bu yara dikiş atılarak kapatılabilir.

Punch Biyopsi
Punch Biyopsi

3. İğne Biyopsisi

İnce bir iğneyle yapılan iğne biyopsisinde genellikle organlardan veya derinin hemen altındaki şişliklerden numune alınır. Daha geniş bir numune gerekiyorsa kalın iğne biyopsisi yapılabilir.

Numunenin alınması için içi boş özel bir iğne ile cilde giriş yapılır. iğnenin tam olarak doğru yerde uygulanması için ultrason veya röntgen kullanılabilir.

İğne doğru konuma geldiğinde küçük bir doku numunesini dışarı çeker. İğne biyopsisi olmanız gerekiyorsa genellikle ilgili bölgeye lokal anestezi uygulanır. Böylece hasta herhangi bir rahatsızlık veya acı hissetmez.

İğne Biyopsisi
İğne Biyopsisi

4. Meme Kitleleri

Meme kitlelerinde numune almak için genellikle iğne biyopsisi kullanılır. İğneyle kitlenin içine girilir ve test için numune alınır.

Daha büyük doku numuneleri için kalın iğne biyopsisi kullanılır. Bazı durumlarda ise kitlenin içini boşaltmak için ince iğne aspirasyonu kullanılabilir.

5. Organlar

Karaciğer veya böbrek için yapılan organ biyopsilerinde daha kalın ve içi boş bir iğne kullanılır. İğneyle karına girilirken nefes almanız ve nefesinizi tutmanız istenebilir.

Küçük bir numunenin alınması yalnızca birkaç dakika sürecektir. Bu biyopsi türünde nefesinizi tutmanız gerektiği için genellikle lokal anestezi uygulanmaktadır.

6. Kemik İliği

Kemik iliği numunelerinin alınmasında daha kalın bir iğne kullanılır (Kemik iliği büyük kemiklerin merkezinde bulunan yumuşak, jel kıvamında bir yapıdır).

Kemik iliği biyopsisi çeşitli nedenlerle yapılabilir:

  • Kırmızı kan hücrelerinin çok az veya çok fazla olması (anemi)
  • Beyaz kan hücrelerinin çok az veya çok fazla olması (lökopeni)
  • Plateletlerin çok az veya çok fazla olması (kan pıhtılaşması hücreleri)

Çeşitli sağlık sorunları, lösemi gibi kan hastalıklarına yol açabilir. Kemik iliği numuneleri lösemi tedavisinin gidişatını tespit etmek ve belirli kanser türlerinin evresini öğrenmek için yapılabilir.

Kemik iliği biyopsileri genellikle pelvis kemiğinin üzerinden, belin hemen altından alınır. Çoğunlukla lokal anestezi yapılarak numune bölgesi uyuşturulur.

Kemik İliği Biyopsisi
Kemik İliği Biyopsisi

7. Endoskopik Biyopsi

Endoskopi vücudun içini görmek için yapılan bir uygulamadır. Ucunda ışık ve kamera olan ince, esnek bir tüp kullanılır. Endoskopi sırasında vücuttan doku numunesi almak için küçük kesme araçları kullanılabilir.

Endoskopik Biyopsi
Endoskopik Biyopsi

Endoskopi boğazdan, anüsten veya cerrah tarafından açılan küçük kesilerden girilerek yapılabilir.

Araştırılan bölgeye ve endoskopinin giriş noktasına bağlı olarak lokal veya genel anestezi uygulanabilir.

8. Eksizyonel Biyopsi

Eksizyonel biyopsi kitle gibi büyük dokular alınması için kullanılır. Kitlenin vücutta nerede olduğuna bağlı olarak lokal veya genel anestezi kullanılabilir.

Eksizyonel Biyopsi
Eksizyonel Biyopsi

9. Periyoperatif Biyopsi

Bazen başka bir gerekçeyle biyopsinin operasyon ile yapılması gerekebilir. Ameliyat esnasında numune alınır ve cerrah tarafından hemen o anda incelenir. Böylece tedavinin gidişatı hakkında cerrah fikir edinecektir.

Ameliyat sırasında bulunan kitle tamamen alınabilir. Bunun için hastanın rızası gereklidir.

Biyopsi Numunesi Nasıl İncelenir?

Biyopsi numunesi alındıktan sonra laboratuvara gönderilerek mikroskop altında incelenir. Hücrelerin yakından incelenmesiyle birlikte anormallik varsa tespit edilir. Örneğin kanserli hücrelerin görünümü normal hücrelerden farklı olacaktır.

Biyopsi numuneleri mikroskop dışında kimyasal veya genetik testlerle de ilgilenebilir. örneğin kistik fibroz gibi hastalıklarda kimyasal testler yapılabilir. Doku hücrelerinde kistik fibroz geni varsa kimyasal bir reaksiyon oluşacaktır.

Kistik fibroz ve diğer genetik hastalıklara yönelik yapılan testler anne karnındaki bebeklerden alınan numunelerle de yapılabilir.

Biyopsi Sonrası İyileşme Süreci

Biyopsi çoğunlukla lokal anestezi ile yapılır. Yani hastanın geceyi hastanede geçirmesi gerekmez. Ancak eğer bir ameliyat yapılacaksa hastanın hastanede kalması gerekebilir.

Çoğu biyopsi türünde herhangi bir acı hissedilmez. Ancak bu yine de biyopsi numunesinin nereden alındığına bağlı olarak değişecektir. Bu ağrılar ağrı kesici ile giderilebilmektedir.

Biyopsi Sonuçları Ne Zaman Çıkar?

Biyopsi sonuçlarının ne zaman çıkacağı vakanın aciliyetine göre ve hastanenin çalışma rutinine göre değişebilmektedir.

Ciddi bir hastalıktan şüphe duyulması halinde sonuçlar birkaç gün içerisinde çıkmaktadır. Ancak numune üzerinde yapılan ilk analizden sonra bazen başka testlerin de yapılması gerekebilmektedir. Bazı durumlarda mikroskop örneklerinin başka uzmanlara gönderilmesi söz konusu olabilir. Servik smear testleri ise genellikle 10-14 gün arasında çıkmaktadır.

Doktorunuz size sonuçların ne anlama geldiğini tam olarak açıklayacaktır. Bazı durumlarda biyopsi ille kesin tanı konulamayabilir. Bu durumda biyopsi tekrarlanabilir veya başka tahliller yapılması gerekebilir.

Kaynaklar

Bu yazı uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan bilimsel araştırmalara dayanmaktadır.

BU YAZIYI PAYLAŞIN

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

BENZER YAZILAR

Demir Eksikliği ve Demir Hapı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Demir vücudun doğru bir şekilde işlev görmesi ve kırmızı kan hücrelerinin sağlıklı olması için çok önemli bir besin...

Kreatin Kinaz Nedir? Kaç Olmalı? Kreatin Kinaz Yüksekliği Neden Olur?

Bu yazımızda kanda kreatin kinaz yüksekliği sonucunun ne anlama geldiği hakkında detaylı bilgi bulacaksınız. Kanda kreatin kinaz yüksekliği...

MCH Nedir? Kaç Olmalı? MCH Düşüklüğü ve Yüksekliği Nedenleri

Bu yazımızda MCH nedir? Kan tahlilinde mch ne anlama gelir? MCH düşüklüğü ve MCH yüksekliği neden olur? Tedavisi...

Monosit nedir? Kanda Monosit Yüksekliği / Düşüklüğü Neyin Belirtisi?

Monositler bir tür beyaz kan hücreleridir ve monositerin işlevi enfeksiyonlarla, mikromlarla ve iltihaplarla mücadele ederek bağışıklık sistemini korumaktır....