Demir Eksikliği Belirtileri: Demir düşüklüğü nasıl anlaşılır?

0
568
demir eksikliği belirtileri demir düşüklüğü

Demir eksikliği vücutta yeterince demir minerali bulunmaması demektir. Demir düşüküğü durumuda halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı, saç dökülmesi, cildin renginin soluk olması, kalp çarpıntısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu yazımızda demir eksikliği belirtileri ve semptomları hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz.

Demir düşüklüğü kırmızı kan hücrelerinin anormal düzeyde düşük olmasına yol açar. Bu nedenle kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijeni tüm vücuda taşıyan bir protein olan hemoglobin proteininin üretilebilmesi için demir gereklidir.

demir hemoglobin

Vücutta yeterli demir bulunmaması anlamına gelen demir eksikliği durumunda dokular ve kaslar yeterince oksijen alamadığı için doğru bir şekilde çalışamayacaktır. Bu kansızlık yani anemi adı verilen sağlık sorununa yol açar.

Çeşitli anemi türleri söz konusu olmakla birlikte demir eksikliği anemisi bütün dünyada en yaygın görülen anemi türüdür.

Demir eksikliğinin nedenleri şunlar olabilir:

  • Yetersiz beslenme veya kısıtlayıcı diyetler,
  • İltihaplı bağırsak hastalıkları,
  • Hamilelikte demir ihtiyacının artması,
  • Adet kanamalarının ağır geçmesi,
  • İç kanama

Demir düşüklüğü neyden kaynaklanırsa kaynaklansın yaşam kalitesini etkileyen istenmeyen sonuçlar doğurur. Genel sağlığın kötüleşmesi, konsantrasyon eksikliği ve üretkenliğin azalması da bu sonuçlar arasındadır.

Demir eksikliği belirtileri kansızlık düzeyine, kansızlığın gelişme hızına, hastanın yaşına ve o anki sağlık durumuna göre değişebilir. Demir eksikliği belirtileri bazı durumlarda hiç ortaya çıkmayabilir.

Demir Eksikliği Belirtileri

1 Halsizlik ve Yorgunluk

yorgunluk halsizlikDemir eksikliği belirtileri arasında en yaygın görülen belirti halsizlik ve yorgunluktur. Demir düşüklüğü görülen kişilerin yarısından fazlasında ilk ortaya çıkan belirtilerden biri halsizlik ve yorgunluk olmaktadır.

Bunun nedeni vücudun kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve hemoglobin adı verilen proteini üretmek için demir mineraline ihtiyaç duymasıdır. Hemoglobin tüm vücuda oksijen taşır.

Vücutta yeterince hemoglobin bulunmadığı takdirde dokulara ve kaslara daha az oksijen ulaşacağından enerji azlığı, halsizlik ve yorgunluk ortaya çıkar. Ayrıca kalp vücuda oksijen taşımak için daha fazla çalışmak zorundadır. Bu da daha yorgun hissetmenize yol açar.

Yorgunluk yoğun modern yaşamda normal bir durum olarak kabul edildiğinden tek başına buradan yola çıkarak demir eksikliğini teşhis etmek zor olabilir.

Diğer yandan demir eksikliği belirtileri görülen birçok kişide enerji düşüklüğü, güçsüzlük, halsizlik, konsantrasyon eksikliği ve işyerinde verimlilik ortaya çıkmaktadır.

2 Solgunluk

Ciltte solgunluk ve alt göz kapağı içinde renk solması demir eksikliği belirtileri arasındadır. Kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobin kana kırmızı rengini erir. Demir düşüklüğü süresince hemoglobin düşüklüğü söz konusu olduğundan kanın rengi daha açıktır. Kanın renginin açık olması cildin sağlıklı, pembemsi görünümünü kaybetmesine yol açar.

göz içi muayenesiDemir eksikliği belirtileri arasındaki cilt solgunluğu tüm vücutta gözlenebileceği gibi yalnızca bir bölgede, örneğin yüzde, diş etlerinde, dudak içinde, alt göz kapağının içinde ve tırnaklarda da gözlenebilir.

Demir eksikliği belirtileri arasında doktorların genellikle ilk muayene ettiği belirti bu cilt solgunluğudur. Ancak demir düşüklüğü yalnızca kan tahlili sonuçlarında anlaşılabilir.

Cilt solgunluğu orta veya şiddetli kansızlık (anemi) vakalarında daha yaygın görülmektedir.

Alt göz kapağınızı aşağıya doğru çektiğinizde bu bölge parlak kırmızı bir renkte olmalıdır. Eğer göz kapağınızın için açık kırmızı veya sarımtırak bir renkte ise bu durum demir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilebilir.

3 Nefes Darlığı - Hızlı Nefes Almak

hızlı nefes alma nefes darlığıHemoglobin oksijenin tüm vücuda taşınmasını sağlar. Vücutta yeterince hemoglobin bulunmadığında vücutta oksijen seviyesi de düşük olacaktır. Yani kaslarınız yürüme gibi normal faaliyetleri sürdürmek için yeterince oksijen alamayacaktır.

Sonuç olarak vücudun oksijen ihtiyacını karşılamak için nefes alma hızı artacaktır. Nefes darlığı ve hızlı nefes alma bu yüzden demir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilir.

Eğer normalden hızlı nefes alıyorsanız, normalde kolaylıkla yaptığınız yürüme, merdiven çıkma, egzersiz yapma gibi faaliyetleri artık yapmakta zorlanıyorsanız bu durum demir eksikliği belirtileri arasında olabilir.

4 Baş Ağrısı ve Baş Dönmesi

baş dönmesi Demir eksikliği belirtileri arasında baş ağrısı yer almaktadır. Baş ağrısı diğer demir eksikliği belirtileri ve semptomlarına göre daha az görülmekle birlikte baş ağrısıyla beraber hafif baş dönmesi gözlenebilir.

Demir düşüklüğü vakalarında kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobin düşüklüğü nedeniyle beyine yeterince oksijen gitmeyebilir. Bunun sonucunda beyindeki kan damarları şişebilir ve kafada baskı ve baş ağrısına yol açabilir.

Zaman zaman görülen baş ağrısı demir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilmeyebilir. Ancak sıklıkla ortaya çıkan ve tekrarlayan baş ağrısı ve baş dönmesi şikayetiniz varsa demir düzeyi kontrol edilmelidir.

5 Kalp Çarpıntısı

kalp çarpıntısıKalp çarpıntısı da demir eksikliği belirtileri içerisinde kabul edilir. Vücuda oksijen taşımakla sorumlu olan hemoglobinin az olması kalbin daha fazla çalışmasına yol açar. Kalp daha fazla çalışarak vücudun oksijen ihtiyacını karşılamaya çabalar.

Bu durum kalp atışlarında düzensizlik veya kalbin çok hızlı atması gibi belirtiler ortaya çıkarabilir.

Bununla birlikte demir eksikliği belirtileri arasındaki kalp çarpıntısı diğer belirtilere göre daha az görülmektedir. Demir eksikliği uzun süredir devam ediyorsa ve tedavi uygulanmadıysa kalp çarpıntısı genellikle o zaman görülür.

6 Cilt ve Saçların Kuru ve Hasarlı Olması

cilt kuruluğuCilt kuruluğu, saç kuruluğu, cildin ve saçların hasarlı görünmesi vb. durumlar demir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilir

Demir düşüklüğü söz konusu olduğunda vücut sahip olduğu kısıtlı miktardaki oksijeni hayati önem taşıyan organlara ve dokulara iletir. Bu durumda cilt ve saçlara yeterince oksijen ulaşmayacağı için cilt kuruluğu ve saçlarda güçsüzlük görülebilir.

Normal koşullarda her duş alma veya saç taramada bir miktar saçın dökülmesi normaldir. Ancak normalden çok daha fazla saç dökülmesi problemi yaşıyorsanız demir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilebilir. Detaylı bilgi için "Demir eksikliği ve Saç Dökülmesi" hakkında yazımızı okuyabilirsiniz.

7 Dil ve Ağızda Şişme ve Ağrı

ağız içinde yaraDilin şişmesi, solgun olması ve ilginç bir şekilde yumuşak olması demir eksikliği belirtileri arasında kabul edilmektedir. Demir eksikliğinde hemoglobin düşüklüğü nedeniyle dil soluk bir renge sahiptir. Ayrıca miyoglobin düşüklüğü nedeniyle dilde yumuşama, ağrı ve şişme görülebilir.

Miyoglobin kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve kasları destekleyen bir proteindir. Dil de miyoglobin tarafından desteklenen kaslarımızdan biridir.

Demir eksikliği belirtileri arasında ağız kuruluğu, ağız kenarlarında çatlama ve ağız içi yaraları da sayılabilir.

8 Huzursuz Bacak

huzursuz bacak sendromuDemir düşüklüğü ile huzursuz bacak sendromu arasında bir bağlantı bulunmaktadır. Huzursuz bacak sendromu dinlenme halinde iken sürekli bacakları hareket ettirme ihtiyacıdır. Ayaklarda ve bacaklarda istenmeyen karıncalanma veya kaşıntı gibi şikayetlere yol açabilir.

Huzursuz bacak sendromu genellikle geceleri ortaya çıkar ve uyku bozukluğuna neden olur. Huzursuz bacak sendromunun nedeni tam olarak bilinmemektedir.

Yapılan araştırmalara göre huzursuz bacak sendromu görülen kişilerin yaklaşık %25’inde demir eksikliği anemisi görülmektedir.

9 Tırnakların Kırılması – Tırnakların Kaşık Şeklinde Olması

tırnaklar nailsDemir eksikliği belirtileri arasında değerlendirilen ancak daha az görülen bir belirti de tırnakların kırılması ve “koilonişi” olarak bilinen “kaşık tırnak” sendromudur.

Demir eksikliği belirtileri ilk ortaya çıktığında tırnaklar genellikle zayıftır ve kolaylıkla kırılır. Demir eksikliği ilerledikçe “kaşık tırnak” gözlenebilir. Kaşık tırnak tırnağın orta kısmının içe çökük, kenar kısımlarının da yukarı kalkık olması nedeniyle tırnağın kaşık gibi görünmesidir.

Ancak bunlar demir eksikliği belirtileri arasında nadir görülen belirtilerdir ve sadece çok şiddetli demir eksikliği durumlarında gözlenmektedir.

10 Diğer Demir Eksikliği Belirtileri

Demir eksikliği belirtileri arasında başka hususları da sayabiliriz. Bunlar daha az görülmekle birlikte demir eksikliği ile ilişkilendirilen durumlardır:

  • Tuhaf yeme istekleri. Demir eksikliği belirtileri arasında sayabileceğimiz bu ilginç durumda hastanın buz, kil, toprak, tebeşir, kağıt gibi nesneleri yemek isteyebilir. Ayrıca bu durum hamilelikte de görülebilmektedir.
  • Gergin hissetme. Demir eksikliğinde vücuda yeterince oksijen taşınamaması nedeniyle anksiyete görülebilir. Demir eksikliği giderildiğinde anksiyetede de düşüş gözlenir.

üşümek

  • Ellerde ve ayaklarda soğukluk. Ellere ve ayaklara yeterince oksijen gitmemesi nedeniyle ellerin ve ayakların genellikle soğuk olması demir eksikliği belirtileri arasında sayılmaktadır.
  • Sık enfeksiyonlar. Demir bağışıklık sistemi için önemli bir mineraldir. Demir eksikliğinde normalden sık hastalanmak söz konusu olabilir.

Ne zaman doktora gidilmeli?

doktor muayenesi Demir eksikliği anemisi dünya çapında en sık görülen anemi türüdür. Demir eksikliği belirtileri bazı kişilerde ortaya çıkabiliyorken, bazı kişilerde herhangi bir belirti görülmeyebilir.

Demir eksikliği belirtileri;

  • genel olarak yorgunluk,
  • halsizlik,
  • cilt solgunluğu,
  • kalbin hızlı atması,
  • baş ağrısı,
  • cilt kuruluğu,
  • saç kuruluğu,
  • dilin şişmesi veya ağrıması,
  • huzursuz bacak,
  • tırnakların kırılması,

olarak özetlenebilir. Demir eksikliği belirtileri taşıdığınızı düşünüyorsanız doktora başvurmanız önerilir. Doktor kontrolü olmadan demir takviyesi kullanılmamalıdır.

Demir eksikliği çoğunlukla kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Beslenme yoluyla demir alımının arttırılması ve demir takviyesi kullanarak demir eksikliği giderilebilir. Demir hapı kullanımı hakkında detaylı bilgi için Demir Eksikliğinde Demir Hapı Kullanımı başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

kalp

Siz de demir eksikliği belirtileri konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!


CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here