Dışkının Siyah Olması: Siyah Dışkı Nedenleri ve Tedavisi

0
32825
Dışkının siyah olması, siyah dışkı neyin belirtisi

Dışkının siyah olması genellikle belirli yiyeceklerden ya da gastrointestinal kanamadan kaynaklanmaktadır. Bu gibi durumlarda koyu yeşil veya siyah dışkı ortaya çıkmaktadır. Meyan kökü, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve bazı gıda takviyeleri dışkının siyah olması ya da koyu yeşil dışkı oluşmasına yol açabilir. Eğer siyah dışkı gastrointestinal kanamadan kaynaklanıyorsa dışkının her zamankinden daha ağır kokması da söz konusu olabilir. Kalın bağırsak veya ince bağırsaktaki kanama da koyu yeşil veya siyah dışkı ve bu dışkıda kan olması gibi sonuçlar doğurabilir.

Dışkıda kan bulunması nedeniyle dışkının siyah olması genellikle hayati tehlike oluşturan bir durum değildir. Gastrointestinal iltihap, enfeksiyonlar veya peptik ülser siyah dışkı ortaya çıkaran problemler arasındadır. Ancak gastrointestinal kanama hastanın kendisi tarafından teşhis edilemez. Bu nedenle dışkının siyah olması, eş zamanlı olarak karın ağrısı, baş dönmesi, kusma veya bayılma gibi problemler var ise mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Dışkı nasıl meydana gelir? Normal dışkı nasıl olmalı?

Yediğimiz yiyecekler sindirim sisteminde yolculuğuna devam ederken sindirim enzimleri tarafından parçalanır. Pankreas, karaciğer ve safra kesesi gibi organlarımız yiyeceklerin parçalanmasında görev alırlar.

Kırmızı kan hücreleri, atıklar ve yağ bir araya gelerek dışkı oluştuğunda bu dışkı genellikle kahverengi renktedir. Bağırsaktaki kasılmalar yoluyla dışkı kalın bağırsak boyunca ilerler. Bu yolculukta dışkı çoğunlukla atık ve bakterilerden oluşur. En sonunda rektuma ulaşarak vücuttan atılır.

Dışkının kıvamı ve rengine bakarak sağlık durumunuz hakkında belirli ipuçları edinebilirsiniz. Britannica Ansiklopedisi’nden elde ettiğimiz bilgiye göre normal dışkı %25 katı madde ve %75 su’dan oluşmaktadır. Dışkının kahverengi olması bağırsaktaki safrayı etkileyen bakterilerden kaynaklanmaktadır. Bağırsak veya mide problemleri var ise dışkının rengi kahverengi değil kırmızı veya siyah olabilir. Sindirim bozukluklarının diğer belirtileri arasında dışkının yapışkan olması, kabızlık ve ishal de yer almaktadır.

Dışkının siyah olması ne anlama gelir?

Dışkının siyah olması veya koyu yeşil dışkı genellikle sindirim disfonksiyonu ile ilgili diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkar. Dışkının normal rengi açık sarı ile siyaha yakın renk arasında olabilir. Sindirim problemleri nedeniyle dışkının renginin değişmesi durumunda aşağıdaki belirtiler de ortaya çıkar:

  • Ülser veya iltihap nedeniyle karın ağrısı ve kramp
  • Bağırsaklarda kan olması nedeniyle mide bulantısı ve kusma,
  • Fazla kan kaybı nedeniyle baş dönmesi ve hatta bayılma,
  • Makatta kaşıntı,
  • Dışkı yaparken ağrı,
  • Dışkıda kan görülmesi

Gastrointestinal kanama ile birlikte yukarıdaki belirtilerden biri veya birkaçı ortaya çıktığında mutlaka bir doktora başvurulması gerekmektedir.

Melena nedir?

Melena yiyeceklerin sindirilmesinden sonra dışkının siyah olması anlamına gelir. Doktorlar melenanın siyah dışkı oluşumuna neden olan kan pigmentleri veya koyu renkli kan ürünleri olduğunu belirtmektedir.

Dışkının siyah olması her zaman melena görüldüğü anlamına gelmez. Çünkü dışkının siyah olması her zaman gastrointestinal kanamadan kaynaklanmaz. Bu nedenle “yanlış melena” kavramı içinde kan bulunmayan siyah dışkı durumunda kullanılmaktadır. Dışkının siyah olması demir takviyesi veya belirli ilaçlardan kaynaklanıyorsa bu ilaçlar veya takviye ürünler sindirim enzimleriyle etkileşime girdiğinden siyah dışkı ortaya çıkar. Bu melena değildir.

Siyah ishal ya da katran kıvamında siyah dışkı durumunda yapabileceğiniz en iyi şey bir doktora gitmek olacaktır. Doktorunuz dışkının siyah olması durumunun melenadan mı yoksa daha tehlikeli bir şeyden mi kaynaklandığını tespit edecektir.

Dışkının Koyu Yeşil Olması

Ayrıca bazı durumlarda dışkının koyu yeşil olması durumu oluşabilir. Dışkının koyu yeşil olması genellikle belirli yiyeceklerdeki yeşil renk pigmentlerinin dışkının rengini etkilemesi sonucu ortaya çıkar. Özellikle ıspanak, kara lahana veya yeşil lahana gibi yiyecekler tüketmek dışkının koyu yeşil olması sonucunu doğurabilir.

Diğer yandan mide mikrobu vakalarında yiyecekler sindirim sisteminde çok hızlı ilerlediğinden kahverengiye dönüşmek için yeterli zaman bulamaz. Bu durumda da dışkının koyu yeşil olması durumu gözlenebilir.

Dışkının siyah olması nedenleri nelerdir?

Dışkının siyah olması ve üzerinde kan bulunması çoğunlukla endişe verici bir durum değildir. Dışkının siyah olması belirli yiyeceklerdeki kimyasal ve bileşenlerin dışkının rengini etkilemesinden kaynaklanmaktadır.

Demir Takviyesi Kullanmak

demir takviyesi iron supplementDemir takviyesi kullanmak dışkının siyah olması ya da koyu yeşil dışkı gibi sonuçlar doğurabilir. Ağız yoluyla alınan demir takviyeleri demir eksikliği anemisi tedavisi kapsamında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Dışkının siyah olması demir takviyesi ürünlerinin yan etkileri arasında yer almaktadır. Oral demir takviyesi ile anemi tedavisi aşağıdaki sindirim sorunlarına yol açabilir:

  • Aşırı gaz,
  • Karın ağrısı
  • Siyah ishal
  • Mide bulantısı

Demir takviyesi ile birlikte demiri doğal yollardan da alabilirsiniz. Demir içeren yiyecekler arasında şunlar yer alır:

  • İstiridye, midye gibi deniz ürünleri,
  • Dana eti,
  • Tavuk eti,
  • C vitamini ile birlikte alınmak kaydıyla koyu yeşil yapraklı sebzeler

demir içeren gıdalar iron foods

Siyah Renkli Yiyecekler

Belirli siyah renkli yiyecekler dışkının siyah olması sonucunu doğurabilir. Özellikle bunlar çok miktarda yenildiğinde siyah dışkı görülebilmektedir.

Bazı kişiler anti-enflamatuvar ve antioksidan özellikleri nedeniyle bol miktarda meyan kökü tüketmektedir. World Journal of Gastrointestinal Surgery dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre siyah meyan kökü pigmentleri dışkının siyah olması durumuna yol açmaktadır. Buna “yanlış melena” adı verilmektedir.

Uzmanlar siyah meyan kökü ile varfarin birleşiminin üst gastrointestinal kanamaya yol açabileceğini belirtmektedir. Bu durum bağırsaklardaki kan nedeniyle siyah dışkı oluşturabilmektedir. Bu nedenle doktorlar meyan kökü tüketirken topaklanma önleyici maddelerin tüketilmemesi gerektiğini belirtmektedir.

Florida Üniversitesi araştırmacıları yaban mersini meyvesinin de dışkının siyah olması durumuna yol açabileceğini belirtmektedir.

Belirli İlaçlar

ilaçlar capsules pills drugsBazı ilaçlar “yanlış melena”ya neden olabilir ve üzerinde kan olmaksızın siyah dışkı gözlemlemenize yol açabilir.

Dışkının siyah olması durumuna yol açan ilaç türlerinden biri bağırsak rahatsızlıklarını hafifletmek için kullanılan ve bizmut içeren ilaçlardır. Uzmanlar bizmut elementinin yalnızca dışkının siyah olması değil aynı zamanda dilin renginin de siyaha dönmesine yol açabileceğini belirtmektedir. Bizmut içeren ilaçların kullanımı sona erdirildiğinde dışkının rengi de normale dönecektir. Bazı durumlarda bizmut maddesinin kendisi de üst gastrointestinal kanamaya yol açarak melenaya neden olabilir.

Aktif Kömür

Sindirim problemlerini gidermek üzere kullanılan aktif kömürün yan etkilerinden biri de dışkının siyah olması ya da koyu yeşil dışkıdır.

Gastrointestinal Kanamaya Bağlı Siyah Dışkı (Alt veya Üst Gastrointestinal Kanama)

Dışkının siyah olması mide-bağırsak sisteminde herhangi bir yerde kanama olduğu anlamına gelebilir. Genellikle dışkının rengi doktorun kanamanın yerini tespit etmesine yardımcı olur. Örneğin siyah, katran kıvamındaki dışkı kanamanın üst gastrointestinal kanama olduğunu gösterir. Diğer yandan parlak kırmızı renkte kanlı dışkı ise rektum bölgesine yakın bir yırtılma ya da fissür olduğunun göstergesi olabilir.

Peptik Ülser

peptik ülser mide ülseriÜst sindirim sisteminde Helicobacter pylori bakterisi nedeniyle oluşan ülser karın ağrısı ile birlikte dışkının siyah olması sonucunu doğruabilir.

Mide duvarındaki gastrik ülser genellikle kaburgaların altında ağrı yapabilir. Mide ağrısı genellikle yemekten birkaç saat sonra başlar. Ancak ülser şiddetli ise kanama başlayabilir ve bu kanama yapışkan, siyah dışkı ortaya çıkarabilir. Bununla birlikte kahve tanesine benzeyen maddeler kusulabilir.

Peptik ülser hakkında detaylı bilgi için Mide Ülseri yazımızı okuyabilirsiniz. Mide ülseri doğal ve bitkisel tedavi yöntemleri hakkında detaylı bilgi için "Mide Ülseri nasıl geçer? Mide Ülserine ne iyi gelir? " başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Gastrit

Dışkının siyah olması gastrit veya mide duvarında iltihap belirtisi olabilir. Gastrit üst gastrointestinal kanamaya ve yemekten sonra mide ağrısına yol açabilir.

gastrit

Ülseratif Kolit

Dışkının siyah olması ülseratif kolit gibi iltihaplı bağırsak hastalıklarının belirtisi olabilir. Siyah dışkı ülseratif kolitin yaygın belirtilerinden biridir. Bu tür iltihaplı bağırsak hastalıkları sindirim sisteminin önemli ölçüde bozulmasına yol açar.

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığı dışkının siyah olması durumuna yol açan bir diğer iltihaplı bağırsak hastalığıdır. Crohn hastalığı üst gastrointestinal yolda kanamaya yol açabilir. Bu kanama sonucunda dışkının siyah olması ve dışkıda kan bulunması gibi problemler ortaya çıkar.

Crohn hastalığı hakkında detaylı bilgi için Crohn Hastalığı yazımızı okuyabilirsiniz.

crohn hastalığı ülseratif kolit

Kolonik Polipler

Dışkının siyah olması sindirim yolunda polip adı verilen küçük ve zararsız oluşumlardan kaynaklanabilir. Kolonik polipler üst veya alt gastrointestinal kanamaya yol açabilir. Bunun anlamı dışkıdaki kanın sindirim sistemi boyunca ilerlerken siyaha dönmesidir. Dışkı tahlilinde tespit edilen tüm polipler laboratuvara test için gönderilir.

Özofagustaki Aşınma veya İltihap

Özofagus üst gastrointestinal sistemin bir parçasıdır ve burada şiddetli kanama ya da iltihap oluşması halinde siyah dışkı gözlemlenebilir. Özofagustaki iltihabın nedeni kronik asit reflü, aşırı kusma ya da hiyatus hernisi olabilir. Özofagusla ilgili problemlerin yaygın belirtileri arasında melena, yani dışkının siyah olması yer almaktadır.

Divertikül İltihabı

Divertiküller küçük bağırsak veya büyük bağırsakta oluşan küçük cepçiklerdir. Bu cepçiklerden biri veya birkaçı iltihaplandığında divertikül iltihabı ortaya çıkar. Divertikül iltihabı belirtileri arasında dışkının siyah olması (melena), dışkıda kan bulunması, karın ağrısı ve ishal yer almaktadır.

divertikül iltihabı divertikülit

Kalın Bağırsak, Mide veya Özofagus Kanseri

Siyah ishal veya dışkının siyah olması gastrointestinal sistemdeki bir kanserin belirtisi olabilir. Kolon, mide veya özofagus kanseri belirtileri arasında dışkının siyah olması, hazımsızlık, dışkıda kan görülmesi ve açıklanamayan kilo kaybı yer almaktadır.

Siyah Dışkının Diğer Nedenleri

Dışkının siyah olması bazı başka nedenlerden de kaynaklanabilir.

  • Karaciğer hastalığı: karaciğer hastalığı özofageal varislere yol açabilir. Bunlar özofagustaki büyük damarların genişlemesi ve yırtılmasıdır. Bunların kanaması durumunda mide iç kanaması nedeniyle siyah dışkı oluşabilir.
  • Barrett Özofagusu: Barrett özofagusu kronik gastroözofageal reflü hastalığı ile birlikte oluşur. Şiddetli vakalarda Barrett özofagusu dışkının siyah olması gibi etkiler bırakabilir.

Dışkının siyah olması nasıl tedavi edilir?

Kronik bağırsak kanamasının şiddetli hale gelmesi durumunda siyah dışkı mutlaka bir sağlık kuruluşunda kontrol edilmelidir. Bu durumda siyah dışkı probleminin ortadan kalkması için kanamanın durdurulması gerekir. Bu ya cerrahi müdahale ya da ilaç yoluyla yapılır.

Peptik ülser veya mide-bağırsak iltihabı vakalarında dışkının siyah olması durumunda doktorlar enfeksiyonu gidermek için antibiyotik veya antasit tedavisi başlatabilir.

Dışkının siyah olması ancak dışkıda kan olmaması durumunda sindirim sisteminin doğru bir şekilde çalışması için bol su içmek ve lifli beslenmek genellikle problemin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur.

Koyu yeşil yapraklı sebzelerin bol miktarda yenmesi sonucu dışkının siyah olması durumu çoğunlukla tehlikeli bir durum değildir. Aksine bu besleyici sebzeler bağışıklık sisteminizi doğal yollarla güçlendirecektir.

Dışkının siyah olması kullanılan demir takviyelerinden kaynaklanıyorsa doktorunuza danışınız. Muhtemelen demir takviyesi ürününün veya dozajının değiştirilmesi problemi ortadan kaldırmaya yardımcı olacaktır.

Ne zaman doktora gidilmeli?

doktorDışkının siyah olması çoğunlukla bağırsaklarla ilgili ciddi bir problemin göstergesi değildir. Dışkının normal rengi de kişiden kişiye göre değişebilir ve zaman zaman olağan şekilde rengi koyu olabilir.

Ancak dışkının renginde gerçekleşen ani değişiklerle birlikte aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında mutlaka bir doktora başvurulmalıdır:

  • Dışkının kokusunun her zamankinden farklı olması,
  • Dışkıda parlak kırmızı renkte kan bulunması,
  • Kanlı ishal,
  • Dışkı yaptıktan sonra karın ağrısının geçmemesi

kalp

Siz de dışkının siyah olması konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!

Yararlanılan Kaynaklar
  1. Britannica. Feces.
  2. eMedicineHealth. Stool color changes.
  3. MedicineNet. Medical definition of melena.
  4. World J Gastrointest Surg. 2010 Jan 27; 2(1): 30–31.
  5. UFHealth. Bloody or tarry stools.
  6. WebMD. Bismuth.
  7. eMedicineHealth. Peptic ulcer.
  8. MUSC. Gastritis.
  9. MedicineNet. Stool color & texture changes.
  10. NIDDK. Symptoms & causes of colon polyps.
  11. NCBI. Hematemesis, melena, and Hematochezia.
  12. Dtsch Arztebl Int. 2008 Feb; 105(5): 85–94.
  13. Medscape. Small intestinal diverticulosis clinical presentation.
  14. MayoClinic. Stool color: when to worry.
  15. ClevelandClinic. Stool changes.

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here