El parmaklarının şişmesi ve sosis parmak nedenleri ve tedavisi

0
2923
el parmak eklem ağrısı artirit artrit kireçlenme

El parmaklarının şişmesi ve sosis parmak sıcak hava, vücudun su tutması veya başka bir sağlık sorunundan kaynaklanabilir. Parmakların şişmesi ile ilgili nedenler genellikle tehlikesizdir. Ancak normal boyutlarının çok ötesinde el parmaklarının şişmesi durumunda özellikle yüzüklerin çıkarılması önem taşır.

El parmaklarının şişmesi ile ilgili tıpta daktilit, yani sosis parmak olarak bilinen bir kavram bulunmaktadır. Gün içerisinde parmaklar çok sık kullanıldığından yaralanma, enfeksiyon veya zedelenme riski yükselmektedir. Sonuçta el parmaklarının şişmesi durumu meydana gelir ve parmakların işlevselliğinde aksaklıklar meydana gelebilir. Diğer yandan enflamasyon, kan akışının artması veya alerjik reaksiyonlar da el parmaklarının şişmesi sonucunu doğurabilir.

Bu yazıda el parmaklarının şişmesi ve sosis parmak hakkında detaylı bilgi bulunacaktır.

El Parmaklarının Şişmesi İle İlişkili Belirtiler

El parmaklarının nedensiz yere şişmesi nadir bir durumdur. Çoğunlukla el parmaklarının şişmesi ile birlikte ortaya çıkan diğer semptomlar durumun altında yatan nedeni belirlemeye yardımcı olur. El parmaklarının şişmesi ile birlikte ortaya çıkabilecek diğer belirtiler şunlardır:

  • Sabahları parmakların şişmesi ve parmak boğumlarında ağrı,
  • Bir veya birden fazla parmakta uyuşma veya karıncalanma,
  • Parmakların renginin mavimsi-mor ya da kırmızı renk alması,
  • El parmaklarının şişmesi nedeniyle nesneleri tutmakta güçlük çekilmesi,
  • Ellerde ve parmaklarda ciltte gerginlik ve sıcaklık hissi,

El Parmaklarının Şişmesinin Nedenleri

Parmakların veya Ellerin Yaralanması

Bir veya birden fazla parmağın şişmesi çoğunlukla parmaklarla veya ellerle ilgili bir yaralanmadan kaynaklanır.

Parmak eklemleri incinmelere karşı oldukça hassastır. Parmak ucuyla bir nesneye bastırmak, tendonların zarar görmesi vb. durumlar parmak eklemlerine zarar verebilir. Neticede el parmaklarının şişmesi durumu ortaya çıkar. Yaralanmanın boyutuna bağlı olarak parmakları hareket ettirirken şiddetli ağrı hissedilebilir.

Parmağın kapıya sıkışması veya benzeri travmatik yaralanmalar da el parmaklarının şişmesi durumuna yol açabilir. Current Reviews in Musculoskeletal Medicine dergisinde yayınlanan bir araştırmada el eklemlerinde gerçekleşen yaralanmalara bağlı olarak parmaklarda hasar, çürüme ve kanama gerçekleşebileceği belirtilmiştir.

Tekrarlı Çekme Sendromu

Parmaklarla yapılan tekrarlı hareketler parmak eklemlerinde veya parmak boğumlarıda enflamasyona yol açarak el parmaklarının şişmesi sonucunu doğurabilir.

Uzmanlar tekrarlı çekme yaralanmalarının parmaklarda sertleşme ve şişmeye neden olabileceğini belirtmiştir. Tekrarlı çekme sendromu nedeniyle ellerde ve parmaklarda ortaya çıkabilecek problemler şunlardır:

Tendon İltihabı (Tendonit)

Parmak tendonlarında iltihap ve şişlik özellikle sabahları el parmaklarının şişmesi durumuna neden olabilir. Özellikle parmağı düz tutmaya çalışırken şiddetli ağrı hissedilebilir.

el parmak tendonit tendon iltihabı

Parmakların Aşırı Kullanımı

Bir veya birden fazla parmağın aşırı kullanımı el parmaklarının şişmesi problemine yol açabilir. Bursitis de geceleri parmak ağrısı ve ilgili bölgede derinin kızarması veya mavileşmesi gibi semptomlar ortaya çıkarabilir.

Karpal Tünel Sendromu

karpal tünel sendromu görüntüsüEl bileğinin şişmesi ile birlikte elde karıncalanma ve ağrı karpal tünel sendromu belirtisi olabilir. Uzmanlar karpal tünel sendromunun el parmaklarında şişme yapabileceğini belirtmektedir.

Karpal Tünel sendromunun en bilinen belirtileri arasında elde uyuşma ve iğne batma hissiyatının oluşmasıdır.

Aşırı Tuzlu Beslenme

Tuzlu beslenmek özellikle sabahları el parmaklarının şişmesi, yüzde şişlik gibi problemlere yol açabilir.

Bazı tuz türleri normal düzeyde kullanıldığında sağlığa faydalı olsa da uzmanlar fazla tuzlu beslenmenin vücudun su tutmasına yol açacağını belirtmektedir. Bu su vücut dokularına hapsolarak parmaklarda, ellerde, ayaklarda ve ayak bileklerinde şişmeye yol açabilir. Ödem cildin gergin ve parlak görünmesine yol açar. İlgili bölgeye basınç uygulandığında birkaç saniye boyunca içe göçme gözlenebilir.

Sıcak Havalar

Sıcak havalarda el parmaklarının şişmesi yaygın görülen bir durumdur. Sıcak havalarda el parmaklarının şişmesi kan dolaşımının artması nedeniyle olur. El ve ayaklara daha fazla kan gitmesi dokularda daha fazla sıvı birikimine yol açarak şişlik yapabilir. Genellikle ısıya bağlı olarak el parmaklarının şişmesi vücut ısısının normale dönmesiyle geçer.

Egzersiz Yapmak

El parmaklarının şişmesi bazı kişilerde fiziksel egzersize bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Spor yaralanmaları ve rehabilitasyon uzmanlarına göre egzersiz sırasında el parmaklarının şişmesi parmaklardaki kan damarlarının seyrelmesiyle ilgili bir durumdur. Bazı dayanıklılık sporcularında görülen hiponatremi (sodyum düşüklüğü) de el parmaklarının şişmesi durumuna yol açabilir.

Alerjik Reaksiyon

Böcek ve sinek ısırıkları ya da gıda alerjileri nedeniyle ortaya çıkan alerjik reaksiyonlar el parmaklarının şişmesi durumuna yol açabilir.

Bazı alerjik reaksiyonlar anjiyodeme yol açar. Anjiyodem histaminin vücudu çeşitli kısımlarında şişmeye neden olmasıdır. Alerjik reaksiyona bağlı olarak el parmakları kısa süre içinde şişer. Alerjik reaksiyona bağlı olarak el parmaklarının şişmesi genellikle en fazla 24 saat sürer.

Reynaud Sendromu

Reynaud sendromu sol veya sağ elde el parmaklarının şişmesi durumuna yol açabilir. Reynaud sendromu genellikle el ve ayak parmak uçlarında beyazlaşmaya neden olurken, el parmaklarının şişmesi de sık görülen bir belirtidir.

Adet Öncesi Sendromu

El parmaklarının şişmesi bazen sadece adet öncesi sendroma bağlı olarak gerçekleşir.

Adet öncesi sendrom türlerinden biri de vücutta su birikiminin artmasıdır. Bu durum adet kanamasının gerçekleştiği günlerde el parmaklarının şişmesi, anksiyete, şişkinlik, karın ağrısı, sivilce ve baş ağrısı gibi problemlere yol açabilir.

Hamilelikte El Parmaklarının Şişmesi

Hamilelikte el parmaklarının şişmesi yaygın bir durumdur. Ayak ve el parmaklarının şişmesi hamileliğin doğal bir sürecidir. Özellikle hamileliğin üç ayında el parmaklarının şişmesi durumu daha sık görülmektedir.

Hamilelikte el parmaklarının şişmesi durumu doğum yaptıktan sonra da bir süre devam edebilir. Doğumdan 1 hafta geçtikten sonra el parmaklarının normale döndüğü gözlenir. Bu süreye rağmen hala el parmaklarındaki şişlik inmediyse doktorunuza danışınız.

Preeklampsi

Hamileliğin son üç ayında el parmaklarının şişmesi preeklampsiden de kaynaklanabilir.

Hamilelikte preeklampsi yüksek tansiyon, idrarda protein, el parmaklarının şişmesi, ayaklarda, bacaklarda ve yüzde şişme gibi problemlere yol açar. Preeklampsinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak fazla kilolu olmak veya yetersiz beslenmek preeklampside rol oynayabilir. Preeklampsi anne ve bebek sağlığı açısından risk teşkil ettiğinden, belirtiler görüldüğünde doktora başvurulmalıdır.

Böbrek Hastalıkları

Böbrek ile ilgili problemler mevcut olduğunda el parmaklarının şişmesi durumu ortaya çıkar. Uzmanlar çeşitli böbrek sorunlarının vücutta sıvı birikmesine yol açtığını belirtmektedir. Vücudun su tutması çoğunlukla ellerde, el parmaklarında, ayaklarda ve bileklerde şişlik oluşmasına yol açar. Böbrek fonksiyonunun zayıf olması tuzun vücutta kalmasına neden olur, ki bu da şişliği arttırır.

Lenfodem

Tek bir eldeki el parmaklarının şişmesi lenfodem belirtisi olabilir. Lenf sistemindeki bir tıkanıklık veya lenf bezlerinin zarar görmesi genellikle tek bir el veya ayak parmaklarının şişmesine yol açar.

Lenfodemin şiddetine bağlı olarak şişlik hafif veya şiddetli olabilir. Genellikle şişlik tek bir el veya ayakta görülür. Şişlik ile birlikte kolda sıkışma veya ağırlık hissi de oluşabilir.

Daktilit (Sosis Parmak) neden olur?

Tıpta daktilit olarak bilinen sosis parmak hastalığı ellerdeki bir enfeksiyon veya enflamasyon nedeniyle oluşur. Sosis parmak nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

Enfeksiyon

Tek bir parmakta şişlik o parmakta bir enfeksiyon oluştuğunun göstergesi olabilir.

Scandinavian Journal of Rheumatology dergisine göre streptococci bakteriyel enfeksiyonu sosis parmak problemine yol açabilir.

Artirit (Eklem İltihabı)

Çeşitli artirit türleri parmakları etkileyerek sosis parmak problemine yol açabilir. Artirit hastaları özellikle sabahları el parmaklarının şişmesi durumu ile karşılaşabilir.

Romatoid artirit el parmaklarını etkileyebilir. Bu da parmak eklemlerinin şişmesine, sıcak olmasına ve dokunmaya karşı hassasiyet kazanmasına yol açabilir. Sıklıkla hastalar sabahları ağrıyan, sertleşmiş ve şişmiş (sosis parmak) parmaklarla uyanır.

Bazı uzmanlar spondiloartirit hastalığının da parmak boğumlarını ve eklemlerini etkileyerek sosis parmak problemine yol açtığını belirtmektedir. Sosis parmak özellikle psoriatik artirit hastalarında yaygın olarak görülmektedir.

Gut

Gut kanda bulunan fazla ürik asidin kristal oluşumuna yol açması ve bir eklemde ya da eklem etrafında birikmesi durumudur. Gut genellikle baş parmakta ağrı, şişlik ve kızarıklık yapsa da genel olarak sosis parmak problemine yol açabilir.

Gut hastalığının ellerdeki ilk belirtileri bir eklemde şişme ve ağrıdır. Elde eklem ağrısı bazen o kadar şiddetli olur ki ekleme bir şeyin değdirilmesi dayanılmaz bir acıya yol açabilir.

Orak Hücre Hastalığı

Orak hücre hastalığı sosis parmak problemine yol açan bir otoimmun hastalığıdır.

Hematoloji ve onkoloji uzmanlarına göre orak hücre hastalığı parmaklarda aniden şişme ve ağrıya yol açabilir. Bu ağrılı şişlik birkaç saat veya birkaç gün sürebilir ve sonra aniden hafiflemeye başlar.

Orak hücre hastalığının diğer belirtileri şiddetli karın ağrısı, ateş ve kanda WBC (Beyaz kan hücresi) fazlalığı olarak sayılabilir.

Nedensiz Şekilde El Parmaklarının Şişmesi

Bazı durumlarda el parmaklarının şişmesi herhangi bir nedenden kaynaklanmıyor gibi görünür. Burada aslında el parmaklarının şişmesinin nedeni belirli bir hastalık değil, yaşam tarzınızla ilgili faktörlerdir.

  • Tuz tüketimini azaltın. Tuz kalbinizi olumsuz etkiler ve vücutta su tutulmasına yol açarak sosis parmak problemine yol açabilir.
  • Bol sıvı tüketin. Bol sıvı tüketmek vücuttan toksinlerin ve tuzun atılması için gereklidir.
  • İşlenmiş yiyeceklerden uzak durun. İşlenmiş yiyeceklerin sodyum oranı yüksek olduğundan siz fark etmeden sosis parmak problemine yol açar.
  • Düzenli egzersiz yapın. Fiziksel görünümünüzü iyileştirmek ve düzenli egzersiz yapmak kalp sağlığını korumaya ve kan dolaşımını hızlandırmaya yardımcı olur. Böylece kilo verilir ve el parmaklarının şişmesi problemi hafifler.

El parmaklarında şişlik nasıl geçer?

Sosis parmak probleminin giderilmesi için önce buna neyin neden olduğunun tespit edilmesi gerekir. yukarıda belirttiğimiz gibi beslenmedeki tuz miktarını azaltmak sosis parmak problemini hafifletmeye yardımcı olacaktır. Ayrıca doğal histaminler de alerjik reaksiyondan kaynaklanan sosis parmak belirtilerini azaltmaya yardımcı olur.

Buz

El parmaklarının şişmesi durumunda buz uygulaması kan dolaşımını arttırarak ağrıyı uyuşturmaya yardımcı olur. Şişen parmakların üzerine buz koymak şişliği azaltır ve ağrıyı hafifletir.

evde soğuk kompres buz torbası yapımı

  1. Ağzı kapatılabilen bir plastik torba içine parçalanmış buzları koyun.
  2. Torbayı bir havluya sarın.
  3. Hazırladığınız soğuk kompresi şişen parmakların üzerinde 15 dakika bekletin.
  4. Bu işlemi her 4 saatte bir tekrarlayın.

Elleri Yükseltmek

El parmaklarının şişmesi kan dolaşımının zayıf olmasından kaynaklanıyorsa kolları baş hizasının üzerine yükseltmek şişliği azaltmaya yardımcı olacaktır. Kollarınızı 20 dakika boyunca kalp hizasının üzerinde tutarak parmaklardaki şişliği azaltabilirsiniz.

Sosis Parmak (Daktilit) Tedavisi

Bir iltihaba bağlı olarak kronik sosis parmak problemi yaşıyorsanız evde uygulayacağınız birtakım yöntemlerle problemi azaltabilirsiniz.

Zerdeçal

zerdeçal turmericZerdeçal gıda takviyeleri günlük olarak kullanılırsa ellerde, ayaklarda ve omuzlarda oluşan şişlik azaltılabilir.

Journal of Medicine Food dergisinde yayınlanan bir araştırmada zerdeçaldaki terapötik bileşenlerin artirit belirtilerinin tedavisinde kullanılabileceği belirtilmiştir. Romatoid artirit, psoriatik artirit ve spondiloartirit gibi artirit türlerinin hepsi benzer belirtilere sahiptir. Düzenli olarak zerdeçal tüketmek artirit ile ilgili şişlik, hassasiyet ve eklem sertleşmesini gidermeye yardımcı olur.

Omega-3 Takviyesi

omega 3Omega-3 gibi yağ asitleri enflamatuvar hastalıkların uzun vadeli etkilerinin yönetilmesine yardımcı olan anti-enflamatuvar özelliklere sahiptir.

Zaman zaman artirit atakları nedeniyle sosis parmak problemi yaşıyorsanız şişliği azaltmak için günlük olarak Omega-3 takviyesi kullanınız. Uzmanlar omega-3 yağ asitlerinin artirit hastalarında eklem şişliğini azalttığını ortaya koymuştur. Ayrıca Omega-3 yağ asitlerinin sabahları eklem sertleşmesi ve ağrısını da hafiflettiği bilinmektedir.

Yararlanılan Kaynaklar
  1. Sports Health. 2016 Sep; 8(5): 469–478.
  2. Curr Rev Musculoskelet Med. 2008 Jun; 1(2): 97–102.
  3. WebMD. What is trigger finger?
  4. BetterHealth. Bursitis.
  5. WebMD. A visual guide to carpal tunnel syndrome.
  6. HopkinsMedicine. Premenstrual dysphoric disorder.
  7. MedicineNet. Edema.
  8. WebMD. Preeclampsia and eclampsia.
  9. KidneyOrg. 5 signs your kidneys or heart could be in trouble.
  10. MayoClinic. Lymphedema.
  11. Plast Reconstr Surg. 2014 Jul; 134(1): 154e–160e.
  12. PatientInfo. When should you worry about swollen legs?
  13. J Med Food. 2016 Aug 1; 19(8): 717–729.
  14. Glob J Health Sci. 2016 Jul; 8(7): 18–25.
  15. HealthDirect. Fluid retention.
  16. MayoClinic. Edema.
  17. NHS. Heat and humidity.
  18. MayoClinic. What causes hand swelling during exercise?
  19. MedicineNet. Hives (urticaria & angioedema)
  20. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2010 Jan; 23(1): 73–75.
  21. Scand J Rheumatol.2006 Sep-Oct;35(5):333-40.
  22. WebMD. When RA affects your hands and fingers.
  23. eMedicineHealth. Gout.
  24. Medscape. Sickle cell anemia clinical presentation.
  25. DermNetNz. Dactylitis.

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here