Emes Hastalığı İlaçları ve Emes Hastalığında Steroid Tedavisi

0
1355
Emes Hastalığı İlaçları
Emes Hastalığı İlaçları

Emes hastalığı (MS Hastalığı – çoklu doku sertleşmesi) için kesin bir tedavi yöntemi yoktur. Ancak belirli emes hastalığı ilaçları hastalığın yönetilmesinde etkilidir.

(Emes hastalığının sebepleri, belirtileri, risk faktörleri ile ilgili ayrıntılı yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz)

Hastalığı Modifiye Eden Emes Hastalığı İlaçları

Yineleyici-düzelen MS adı verilen bir tür emes hastalığına sahipseniz ve hastalığınız yineliyorsa doktorunuz sizi öncelikle hastalığı modifiye eden emes hastalığı ilaçları tedavi etmek isteyebilir. Bu emes hastalığı ilaçları hastalığın ilerlemesini yavaşlatır.

Hastalığı modifiye eden emes hastalığı ilaçları bağışıklık sistemini frenler. Böylece bağışıklık sistemi sinirleri çevreleyen miyelin isimli koruyucu katmana saldırmaz.

Hastalığı modifiye eden emes hastalığı ilaçları arasında şunlar yer alır:

  • Glatiramer asetat (Copaxone, Glatopa)
  • Interferon beta-1b (Betaseron, Extavia)

Hem hastalıktaki alevlenmeleri azaltan hem de Emes hastalığını hafifletmeye yarayan emes hastalığı ilaçları ise şunlardır:

  • Daclizumab (Zinbryta)
  • Dimetil fumarat (Tecfidera - Detaylı bilgi için buraya tıklayınız)
  • Fingolimod (Gilenya)
  • Interferon beta-1a (Avonex, Rebif)
  • Mitoksantron (Novantrone)
  • Natalizumab (Tysabri)
  • Okrelizumab (Ocrevus)
  • Peginterferon beta-1a (Plegridy)
  • Teriflunomid (Aubagio)

Interferon beta-1a (Avonex, Rebif)

İnterferon ilaçları ve Copaxone oldukça güvenilir ilaçlardır. Bunların yan eksilerinin çoğu enjeksiyonla ilgili yan etkilerdir: kızarıklık, sıcaklık, kaşıntı veya deride enjeksiyonun yapıldığı bölgede hafif şişme gibi.

İnterferon ilaçları alınırken baş ağrısı, yorgunluk, ateş ve üşüme gibi grip belirtilerine benzer belirtiler görülebilir. Ancak bu yan etkiler birkaç ay içerisinde ortadan kalkacaktır. Bu ilaçlar beyaz kan hücrelerinin sayısını bir miktar düşürdüğünden bağışıklık sistemiyle ilgili risk faktörlerini de yükseltebilirler.

Teriflunomid (Aubagio)

Emes hastalığının yineleyen türünü tedavi eden üç ilaç bulunmaktadır. Teriflunomid (Aubagio) günde bir kere alınan bir tablet şeklindedir. Teriflunomid yan etkileri arasında ishal, anormal karaciğer testleri, mide bulantısı ve saç dökülmesi yer almaktadır. Aubagio ilacı karaciğer problemleri ve doğum kusurları gibi yan etkileri nedeniyle FDA tarafından “siyah kutu” uyarısıyla etiketlenmiştir. Bu ilaç hamileler tarafından kesinlikle kullanılmamalıdır.

Gilenya yineleyen Emes hastalığında kullanılan bir diğer günlük tablettir. Bu ilaç alınmadan önce hastanın muhakkak suçiçeği aşısı yaptırması gerekmektedir (daha önce yaptırmamışsa). Bunun nedeni Gilenya ilacının klinik deneyleri sırasında bir hastanın kuşpalazına yakalanıp hayatını kaybetmiş olmasıdır.

Gilenya ilacının yan etkileri arasında baş ağrısı, ishal, sırt ağrısı, öksürük ve anormal karaciğer testleri yer almaktadır. İlacın kalp atışını yavaşlatma olasılığı bulunduğundan ilk dozun alınmasını müteakiben doktor hastayı gözlem altında tutacaktır. Ayrıca bu ilacı kullanan hastalarda bazı ilerlemeli çok odaklı lökoensefalopati (nadir bir beyin enfeksiyonu) vakaları bildirilmiştir.

Dimetil fumarat (Tecfidera)

Tecfidera yineleyen Emes hastalığı için günde iki kere alınan bir ilaçtır. Tecfidera bağışıklık hücrelerinin sayısını düşürebilir, bu nedenle ilaçtan sonra düzenli olarak kan tahlili yapılmalıdır. Tecfidera ilacının en yaygın yan etkileri arasında kabarıklıklar, mide ağrısı, ishal, mide bulantısı ve kusma yer almaktadır. Tecfidera ilacındakine benzer bir etken madde dört ayrı ilerlemeli çok odaklı lökoensefalopati vakasıyla ilişkili olarak tespit edilmiştir. (Tecfidera hakkında detaylı bilgi için buraya tıklayınız)

Natalizumab (Tysabri)

Bu ilaçların işe yaramaması halinde bir sonraki adım natalizumab (Tysabri) ismi verilen hastalığı modifiye eden farklı bir ilacın denenmesidir. Natalizumab etken maddesi bağışıklık hücrelerinin sinirlere hasar verdiği beyin ve omuriliğe girişini engeller bu ilaç da ilerlemeli çok odaklı lökoensefalopati ile bağlantılı görülmüştür. Bu nedenle bu ilaç yalnızca diğer ilaçların tedavide işe yaramaması halinde doktor tarafından uygulanacaktır. Bu ilacı alıyorsanız doktorunuz sizi sıkı gözlem altında tutacaktır.

Mitoksantrone (Novantrone) Ve Alemtuzumab (Lemtrada)

Tedaviye cevap vermeyen şiddetli emes vakalarında doktorunuz mitoksantrone (Novantrone) veya alemtuzumab (Lemtrada) adı verilen ilaçları yazabilir. Her iki ilaç da kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçlarıdır. Bunlar bağışıklık sistemini kontrol altına alarak sinir hücrelerine saldırmasını engellemek için kullanılmaktadır. Bununla birlikte Novantron FDA tarafından kalp hasarı ve lösemi riski ile ilişkilendirildiğinden tedbirli bir şekilde kullanılmaktadır.

Alevlenme Dönemlerinde Tedavi

Hafif düzeydeki alevlenmeler kendiliğinden iyileşir. Bu nedenle sizi rahatsız etmiyorsa bunların tedavi edilmesi gerekmez. Diğer yandan alevlenmeler hayatınızı etkiliyorsa doktorunuz damar veya ağız yoluyla yüksek dozda steroid vererek alevlenmenin daha hızlı iyileşmesini sağlayabilir. Steroidler emes hastalığının genel seyir sürecini etkilemezler.

Şiddetli alevlenme görülen az sayıdaki hastanın steroidlere cevap vermediği görülmüştür. Bu durumda doktor plazma değişimi adı verilen bir teknik önerebilir. Plazma değişimi prosedüründe doktor kandaki plazma adı verilen sıvı kısmı beyaz ve kırmızı kan hücrelerinden ayırır. Kan vücuda tekrar verilmeden önce plazma değiştirilir.

Emes Hastalığında Diğer İlaçlar

Emes hastalığının belirli semptomlarını azaltmak için doktorunuz aşağıdaki ilaçları tavsiye edebilir.

  • Kas Tutulması ve spazmlar: Baclofen (lioresal) ve tizanidin (Zanaflex) gibi kas gevşeticiler veya klonazepam (Klonopin) ve diazepam (Valium) gibi yatıştırıcı ilaçlar.
  • Yorgunluk: Amantadin (Symmetrel), armodafinil (Nuvigil), modafinil (Provogil)
  • Depresyon: Bupropion (Wellbutrin), fluoksetin (Prozac) ve sertralin (Zoloft) gibi antidepresanlar
  • Kan Problemleri: Oksibutinin (Ditropan) veya tolterodin (Detrol)

Bir fizik tedavi uzmanı daha aktif olmanızı sağlamak için size egzersizler tavsiye edebilir. Ayrıca baston, yürüteç veya diğer yardımcı araçlarla hastanın hareketi sağlanabilir.

Emes hastalığı ilaçları ne kadar erken kullanılmaya başlanırsa o kadar iyidir. Bu ilaçlar hastalığın kişiye daha fazla zarar vermesini engellemek ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için uzun vadeli olarak kullanılacaktır.

Emes hastalığı ilaçları uzun süre alınması gereken ilaçlar olduğundan hasta kendini bu düzene alıştırmalıdır. Emes ilaçlarının yan etkileri hasta için yönetilmesi zor hale gelirse veya emes hastalığı ilaçları hastayı rahatlatmıyorsa doktorunuzla görüşünüz. Doktorunuz emes ilaçları içerisinden farklı bir ilaç önerebilir. Emes hastalığı ilaçları doktora danışılmadan kesinlikle bırakılmamalıdır.

IV Steroidler ile Emes Tedavisi

Solu-Medrol ve Decadron gibi ilaçlar enflamasyonu hafifleten ve akut multipl skleroz ataklarını tedavi etmek için kullanılan steroidlerdir.

Akut multipl skleroz atakları süresince emes hastalığı belirtilerinde belirgin bir artış gözlenir. Atağın başlangıcı birkaç gün veya hafta alabilir. Yeni belirtiler görülebilir veya uyuşukluk, titreme, konuşma bozukluğu, bulanık görme gibi emes belirtileri daha şiddetli hale gelebilir.

Emes atağı ortaya çıktığında tedavi planına göre bir sağlık merkezinde birkaç gün boyunca Medrol veya Decadron ilacı alınması gerekebilir.

Steroid Tedavisi Nedir?

IV Steroid tedavisinin uygulanacağı gün yaklaşık bir saat boyunca sağlık merkezinde kalmanız gerekecektir. Tedavi öncesinde tam kan tahlili, sodyum ve potasyum tahlilleri yapılabilir.

Sağlık uzmanı ayrıca tedaviden önce ve sonra tansiyonunuzu da ölçecektir. İlaç yaklaşık 30-45 dakika boyunca damar içi damlatma şeklinde veya doğrudan damara enjekte edilerek verilir.

Tedavi sonrasında hasta günlük faaliyetlerine (araç kullanmak dahil) devam edebilir.

Hastalar genellikle steroidlerle damar içi tedaviyi 1 ila 5 gün boyunca almaktadır. Tedavi sonrasında prednizon adı verilen bir steroidin ağız yoluyla alınması istenebilir. Bu ilacın ne zaman ve ne sıklıkla alınacağı sağlık görevlisi tarafından size anlatılacaktır.

IV Steroid Emes Tedavisinin Yan Etkileri

IV Steroid emes tedavisinin yan etkileri herkeste görülmeyebilir. Ancak bu tedavinin en yaygın yan etkileri şunlardır:

  • Mide yanması veya hazımsızlık gibi mide şikayetleri
  • Enerji artışı
  • Kalp atışının artması
  • Yüz, boyun veya göğüste kızarıklık
  • Sıcak veya soğuk hissetme
  • Sıvı kaybı (tuzlu gıdalardan uzak durun)
  • Duygu durum değişiklikleri (coşku, huzursuzluk, asabiyet gibi)
  • Ağızda metal tadı
  • Uykusuzluk
  • Mide bulantısı

Steroidlerin yan etkileri uzun vadede şunlar olabilir:

Steroid kullanımı osteoporoz riskini arttırdığından hastanın bu tedavi süresince beslenmesinde süt ve süt ürünlerini daha fazla tüketmesi yararlı olacaktır. Ayrıca D vitamini içeren kalsiyum takviyelerini de doktorunuza danışabilirsiniz.

kalp

Siz de Emes hastalığı ilaçları konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!


Paylaş

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here