İshal neden olur? İshale iyi gelen doğal ve bitkisel çözümler

0
721
ishal neden olur? ishale ne iyi gelir? ishal nasıl geçer? doğal bitkisel çözüm

İshal sindirim sisteminde bir enfeksiyon veya enflamasyon sonucu ortaya çıkan yaygın bir problemdir. İshal durumunda sıklıkla tuvalete gitme ve gaz çıkarma ihtiyacı hissedilmesinden dolayı günlük hayat olumsuz etkilenmektedir. İshal ile birlikte karın ağrısı, şişkinlik, makattan akıntı gelmesi, mide bulantısı ve makatta kaşıntı gibi başka belirtiler ortaya çıkabilir. Şiddetli ishal vakalarında ishal beklenmedik anlarda ve hızlı bir şekilde vücuttan atılabilir. Peki ishal neden olur? İshal için evde uygulanabilecek doğal ve bitkisel yöntemler nelerdir? Bu yazımızda bu soruları cevaplandıracağız.

Viral veya bakteriyel bir enfeksiyon sonucu ortaya çıkan ishal yaklaşık bir hafta sürer. Ancak sindirim sistemini iyileştirmek ve belirtilerin sıklığını azaltmak için uygulanabilecek bazı doğal yöntemler bulunmaktadır. İshale iyi gelen doğal çözümler arasında zencefil, yoğurt, probiyotik takviyesi ve papatya çayı yer almaktadır.

İshal iltihaplı bağırsak hastalıkları veya gıda intoleransı gibi başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Antibiyotik kullanan veya fazla stres altında bulunan kişilerde de ishal yaygın bir problemdir.

İshal nedir?

İshal bağırsak atıklarının sulu olması için kullanılan bir tabirdir. Sulu dışkı eğer günde 3 kereden fazla olacak şekilde vücuttan atılıyorsa ishal teşhisi konulabilmektedir.

Akut medikal bir problem olarak ishal yalnızca birkaç gün sürmektedir. 4 haftadan uzun süren ve aralıklı aralıklı tekrar başlayan ishal kronik hale gelmiş olabilir.

İshal süresince vücudun su kaybetmesi nedeniyle dehidrasyon ishal komplikasyonlarından biridir. Bu nedenle özellikle uzun süren şiddetli ishal vakalarında elektrolit içeren bol sıvı tüketimi hayati önem taşımaktadır.

İshal Belirtileri

İshal ile birlikte genellikle başka sindirim bozukluğu belirtileri ortaya çıkar. Bunun nedeni mide-bağırsak enfeksiyonlarının veya enflamasyonun karındaki veya bağırsaklardaki kasların kasılmasına yol açması ve ağrı meydana getirmesidir. İshal ile birlikte ortaya çıkan diğer belirtiler şunlardır:

  • Kaburgaların altında karın ağrısı,
  • Karın şişkinliği ve gaz çıkarma ihtiyacı,
  • Hızlıca tuvalete gitme ihtiyacı,
  • Ateş ve diğer enfeksiyon belirtileri,
  • Ağız kuruluğu, göz kuruluğu ve idrarın azalması gibi dehidrasyon belirtileri,
  • Üst mide bağırsak sisteminde kanama olması halinde dışkının siyah ve katran kıvamında olması,
  • Dışkıda mukus veya kan görülmesi.

İshal neden olur?

Dışkının kıvamı ve rengi sağlığınız hakkında pek çok ipucu içermektedir. Aşağıda ishalin nedenleri hakkında daha detaylı bilgiler bulabilirsiniz. Yazımızın sonunda ise ishale iyi gelen doğal ve bitkisel çözümler hakkında bilgi vereceğiz.

Mide-Bağırsak İltihabı (Mide Üşütmesi)

mide üşütmesi gastroenteritİshalin nedenleri arasında en yaygın görüleni mide-bağırsak iltihabıdır. Bağırsak duvarındaki enflamasyon virüslerden, bakterilerden veya parazitlerden kaynaklanabilir. Mide-bağırsak iltihabı halk arasında “mide üşütmesi” olarak da bilinmektedir.

Mide üşütmesinin belirtileri arasında ilk sırada karın ağrısı gelmektedir. Mide üşütmesi 2 ila 10 gün arasında devam edebilir. Viral mide enfeksiyonu şiddetli ise midede katı madde bulunmuyorsa ishal problemi ortaya çıkabilir.

Enfeksiyonun veya mide üşütmesi probleminin şiddetine bağlı olarak aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:

  • Mide bulantısı ve/veya kusma
  • Ateş
  • Kas ağrıları

Mide üşütmesi problemini önlemek için ellerinizi sıklıkla yıkamanız, hijyen kurallarına dikkat etmeniz ve mide üşütmesi yaşayan kişilerle yiyecek ve içeceklerinizi paylaşmamanız gerekmektedir.

Gıda Zehirlenmesi

gıda zehirlenmesi besinGıda zehirlenmesi ishal ve karın ağrısı gibi mide bağırsak iltihabı belirtileri ve işaretlerine yol açabilir. Virüsler, bakteriler ve parazitler yiyeceklere ve içeceklere bulaşarak can sıkıcı sindirim sorunlarına yol açabilir.

İshale yol açan en yaygın patojenler arasında salmonella, norovirüs, rotavirüsü ve Campylobacter yer almaktadır. Mide mikrobu sonucu ortaya çıkan karın ağrısı genellikle ishal atıldıktan sonra geçer. Diğer gıda zehirlenmesi belirtileri şunlardır:

  • Üşüme ve baş ağrısı,
  • Yorgunluk ve enerji azlığı,
  • Baş dönmesi,
  • İdrarın azalması,
  • Ağız kuruluğu

Gıda Alerjisi

Belirli yiyeceklere gösterilen alerjik reaksiyon birçok başka belirti ile birlikte ishal problemine yol açabilir. Gıda alerjisi gıda intoleransı ile karıştırılmamalıdır. Gıda alerjisi gıda intoleransına göre çok daha ciddi bir durumdur.

Advances in Dermatology and Allergology dergisinde yayınlanan bir araştırmada ishale yol açan gıda alerjileri arasında kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, kuruyemişler, yumurta ve balık sayılmıştır. Bu yiyeceklere alerjisi olan kişilerde ishal ve kusma vakaları görülebilmektedir.

Diğer gıda alerjisi belirtileri şunlardır:

  • Vücudun çeşitli kısımlarında kaşıntılı, kırmızı döküntüler,
  • Dilde veya boğazda şişme (bu durumda derhal acile gidilmelidir)
  • Sabahları yorgunluk
  • Astım belirtileri
  • Uykuya dalmakta zorlanma.

Bazı araştırmalar gıda alerjisine karşı korunmak için belirli probiyotik takviyelerini önermektedir. Yazımızın sonunda probiyotiklerin ishale iyi gelmesi hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz.

Gıda İntoleransı

gıda intoleransıGıda intoleransı olan kişilerde ishal yaygın bir belirtidir. Gıda intoleransı bir kişinin sindirim sisteminin belirli bir yiyeceği sindirmekte zorlanmasıdır.

Gıda intoleransı belirtileri arasında ishal, karın ağrısı ve gaz çıkarma ihtiyacı yer almaktadır. Gıda intoleransı vakaları en sık şu besinlerde görülür:

Gıda intoleransı belirtileri şunları içerir:

  • Şiddetli ishal ile birlikte bağırsağın bozulması
  • Şiykinlik,
  • Öksürük, burun akıntısı ve baş ağrısı gibi üst solunum yolları enfeksiyonu belirtileri

Gıda intoleransını tedavi etmek ve yemekten sonra ishal sorununu önlemek için sindirim sorunu yaşanan yiyeceklerin öğünlerden çıkarılması yeterlidir.

Çölyak Hastalığı

çölyak hastalığıİshal nedenleri arasında bir diğeri çölyak hastalığıdır. Çölyak tek başına bir gıda alerjisi veya gıda intoleransı olmadığından ayrı bir başlık altında değerlendirilmelidir.

Çölyak hastalığı arpa, buğday ve çavdar gibi yiyeceklerde bulunan glütene verilen bir otoimmun reaksiyonudur. Çölyak hastalığı belirtileri şunlardır:

  • Dışkının sulu olması, ishal,
  • Karın ağrısı,
  • Gaz ve şişkinlik,
  • Bilinç bulanıklığı

Çölyak belirtilerini ortadan kaldırmak için yapılması gereken glüten içeren yiyecekleri hiçbir şekilde tüketmemektir.

Huzursuz Bağırsak Sendromu

Huzursuz bağırsak sendromu ishal gibi rahatsızlık verici çeşitli sindirim sorunlarını tetikleyen kronik bir sindirim bozukluğudur. Huzursuz bağırsak sendromu karın ağrısı ve gaz ile birlikte dışkının sulu olması sonucuna yol açar. Huzursuz bağırsak sendromu hastalığında ishalin nedeni yiyeceklerin sindirim sisteminden çok hızlı bir şekilde geçmesidir.

huzursuz bağırsak sendromu

Huzursuz bağırsak sendromu belirtileri arasında şunlar yer alır:

  • Dışkıda mukus olması,
  • Mide bulantısı,
  • Sıklıkla idrara çıkma,
  • Makattan sızıntı gelmesi.

İltihaplı Bağırsak Hastalığı

İshalin nedenleri arasında bir diğeri iltihaplı bağırsak hastalığıdır. İltihaplı bağırsak hastalığı iki şekilde ortaya çıkabilir: Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı.

crohn hastalığı kron

Sindirim sisteminde kronik enflamasyon bir takım istenmeyen sonuçlar doğurabilir. Huzursuz bağırsak sendromu genellikle karın ağrısı ile birlikte ishale yol açmaktadır. Huzursuz bağırsak sendromu belirtileri şunları da içerir:

  • Hafif ateş,
  • Dışkıda mukus veya kan görülmesi,
  • Anal fissür,
  • Karnın sağ alt tarafında ağrı,
  • Kabızlık,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Dışkının yapışkan ve yağlı olması.

Stres

Aşırı fazla stresStres de sindirim sorunlarına yol açarak ishale neden olabilir. Beyin stres altında iken bağırsaklar etkilenir. Kişi duygusal veya psikolojik stres, anksiyete veya depresyon etkisinde ise mikrobiyotada değişiklikler meydana gelir. Sonuçta sindirim sistemi etkilenir ve ishal belirtileri ortaya çıkar.

World Journal of Gastroenterology dergisinde stresin huzursuz bağırsak sendromu ataklarına neden olabildiği ve ishale yol açtığı belirtilmiştir.

Belirli İlaçlar

ilaçlar capsules pills drugs Özellikle mide yanması veya yüksek tansiyon ilaçları kullanan kişilerde ishal belirtileri ortaya çıkabilir.

İshale yol açan ilaçlar arasında şunları sayabiliriz:

  • Antasitler,
  • Magnezyum içeren besin takviyeleri,
  • Antibiyotikler,
  • Steroid olmayan anti-enflamatuvar ilaçlar,
  • Kemoterapi ilaçları.

Antibiyotik kullanmanız gerekiyorsa pH dengesini kurmak ve patolojik bakterilerle mücadele etmek için probiyotik kullanabilirsiniz. Probiyotikler ilaçların yol açtığı ishali azaltacaktır.

İshalin Diğer Nedenleri

Aşağıda belirtiler faktörler daha az sıklıkta görülüp sonuçta ishale yol açabilecek faktörlerdir.

Gastrik Baypas Ameliyatı

Obezite cerrahisi geçiren kişilerde dışkılama sıklığı artabilir. Gastrik ameliyatına bağlı olarak yemekten sonraki 30 dakika – 1 saat içerisinde dışkı yapma ihtiyacı hissedilebilir. Yemekten sonra ishali önlemek için uzmanlar yemekten sonraki 30 dakika süresince bir şey yenmemesini önermektedir.

gastrik baypas tüp mide ameliyatı

Parazit

Kirlenmiş yiyecek veya içecekleri tüketmeye bağlı olarak parazit enfeksiyonu görülebilir. Yiyeceklerde üreyen parazitler ishal ile birlikte karın ağrısı, kilo kaybı ve kas ağrısına yol açabilir.

İshale ne iyi gelir? Nasıl geçer? Doğal ve Bitkisel Çözümler

Sindirim Bozukluğuna Zencefil

Zencefil doğal bir anti-enflamatuvardır ve sindirim problemlerini gidermeye yardımcı olur. Uzmanlar mide bağırsak sorunlarında zencefilin tıbbi önemini vurgulamaktadır. Uzmanlara göre ishal gibi sindirim sorunlarında zencefil yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle bakteriyel enfeksiyon kaynaklı ishal vakalarında zencefilin etkili olduğu bilinmektedir.

zencefil çayı ginger tea

Yapılan bir araştırmada zencefil tüketiminin ameliyat sonucunda mide bulantısı ve kusma görülen kişilerde bu belirtileri %38 oranında azalttığı belirtilmiştir. Ayrıca bileklerine %5 oranında zencefil yağı sürülen hastaların %80’inde mide bulantısı azalmıştır.

İshalde zencefil kullanımı hakkında detaylı bilgi için "Zencefil ishale iyi gelir mi?" başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

İshale iyi gelen zencefil çayı hazırlamak için:

  1. Küçük bir parça zencefili rendeleyin veya ince doğrayın.
  2. 1 bardak sıcak suyun içerisine atın.
  3. Bardağın üzerini örtün ve birkaç dakika bekleyin.
  4. İyileştirici özelliklerinden faydalanmak için içerisine bal ekleyin.
  5. İshal ve mide problemlerini iyileştirmek için bu çaydan her gün 3 bardak içebilirsiniz.

Papatya Çayı

papatya çayı chamomile teaBir fincan papatya çayı sindirim sisteminde ishale yol açan iritasyon ve enflamasyonu yok etmeye yardımcı olur.

Electronic Physician dergisinde papatya ekstraktının anti-enflamatuvar, antimikrobiyel ve ishal önleyici özellikleri vurgulanmıştır.

Papatya çayının etken maddelerinden olan bizabolol güçlü bir antimikrobiyel bileşendir. Papatya çayı tüketmek huzursuz bağırsak sendromu, bağırsak enflamasyonu ve karın ağrısını yok etmeye yardımcı olur.

Probiyotikler

Düzenli olarak probiyotik kullanmak enfeksiyon veya antibiyotik kaynaklı ishal vakalarını önlemeye yardımcı olur. Araştırmacılar Lactobacillus GG ve S. Boulardii bakteri zincirlerini içeren probiyotik takviyelerinin akut ishal tedavisinde en etkili olduğunu belirtmiştir. Probiyotikler C. Difficile bakteri zincirinden kaynaklanan bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde de etkilidir.

probiyotik

İshalde mukus olması ne anlama gelir?

Sağlıklı bireylerde de dışkıda bir miktar mukus bulunması normaldir. Bağırsak enfeksiyonu veya bağırsak iritasyonu yaşayan kişilerde ishalde bir miktar mukus benzeri madde görülebilir.

Dışkıda bol mukus görülüyorsa bunun nedeni gıda zehirlenmesi, huzursuz bağırsak sendromu, rektum enflamasyonu veya ülseratif kolit olabilir.

İshal için ne zaman doktora gidilmeli?

doktor muayenesiHafif ishal vakaları çoğunlukla birkaç gün içerisinde kendiliğinden iyileşmektedir. Bu süreçte evde uygulanabilecek doğal yöntemler bağırsak rahatsızlığını azaltmaya yardımcı olur.

Ancak bazı durumlarda ishal nedeniyle doktora gidilmesi gerekmektedir. Uzmanlar aşağıdaki durumlarda ishal için doktora gidilmesi gerektiğini belirtmektedir:

  • İshal ile birlikte kusma,
  • İshal ile birlikte makattan kan gelmesi,
  • Dehidrasyon belirtileri,
  • İshalin 7 günden fazla sürmesi,
  • Şiddetli karın ağrısı.

 

  1. NIDDK. Definition & facts for diarrhea.
  2. MayoClinic. Viral gastroenteritis (stomach flu).
  3. PatientInfo. Food poisoning.
  4. Postepy Dermatol Alergol. 2013 Apr; 30(2): 113–116.
  5. Dtsch Arztebl Int. 2009 May; 106(21): 359–370.
  6. AAAAI. Celiac disease, non-celiac gluten sensitivity, and food allergy.
  7. NHS. Irritable bowel syndrome.
  8. Neurobiology Stress. 2017 Dec; 7: 124-136.
  9. World J Gastroenterol. 2014 Oct 21; 20(39): 14126–14131.
  10. CDC. Parasites.
  11. eMedicineHealth. Ginger.
  12. Electron Physician. 2016 Sep; 8(9): 3024–3031.
  13. J Clin Gastroenterol.2011 Nov;45 Suppl:S149-53.

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here