Kadınların 40 yaşından sonra yaptırması gereken 10 test

0
1038
kadınların yaptırması gereken test ve tahliller ve kontroller

40 yaş hem kadınların hem erkeklerin hayatını etkileyebilecek hastalıklara karşı daha yatkın hale gelmeye başladığı bir yaştır. Uzun ve keyifli bir ömür sürdürmek için sağlığınızı korumak üzere yapmanız gerekenlerin bilincinde olmanız gerekir. Bu yazımızda kadınların 40 yaşından sonra yaptırması gereken test ve kontroller hakkında detaylı bilgi vereceğiz.

Sağlık kuruluşlarında potansiyel sağlık sorunlarını tespit etmek için kullanılan çok çeşitli tıbbi test ve tahliller bulunmaktadır. Neredeyse tüm sağlık sorunlarında erken teşhis tedavide başarı şansını arttırmaktadır. Doktorunuz baştan aşağı bir kontrol gerçekleştirecek ve kilonuzu, boyunuzu ve vücut kitle indeksinizi değerlendirecektir. 40 yaşından önce kişilerin en az 2 kere tam bir check-up yaptırması tavsiye edilmektedir. Ancak 40 yaşından sonra yapılacak testlerde bazı önemli tarama testleri kullanılmaktadır.

Kadınların 40 yaşından sonra yaptırması gereken testler ve tahliller şunlardır:

1. Meme Muayenesi

meme kanseri muayenesiMeme kanseri dünya çapında kadınlarda en çok görülen kanser türüdür. Dünya Kanser Araştırmaları Fonu’nun verdiği bilgilere göre sadece 2012 yılında dünyada 1.7 milyon meme kanseri teşhisi yapılmıştır.

Evde meme kanseri muayenesi yapmak meme kanserinin erken teşhisinde önemli bir adım olmaya devam etmektedir.

Erken teşhis tüm kanser türlerinde tedavinin başarı olasılığını arttırmaktadır. Ancak birçok kadın evde meme kanseri muayenesi yapma konusunda yeterince bilinçli değildir.

40 yaşın üzerindeki kadınlar düzenli olarak evde meme kanseri muayenesi yapmalı, yılda en az 1 kere bir sağlık kuruluşunda meme muayenesi yaptırmalıdır.

Ayrıca memede farklı boyut ve şekillerde ortaya çıkan şişlik, yumru veya iltihaplı sivilceler de mutlaka gözetim altında tutulmalıdır. Meme ucu hafifçe sıkıldığında içinden sıvı çıkıp çıkmadığına bakılmalıdır. Meme görünümü ayna karşısında düzenli olarak kontrol edilmeli, görünümde herhangi bir değişiklik fark edilmesi halinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

2. Mamogram

Evde meme muayenesi önemli olmakla birlikte, 40 yaş üzerindeki kadınlar mamogram uygulaması da yaptırmalıdır. Günümüzde mamogram meme kanseri tespitinde kullanılan en etkili yöntemdir. Meme kanserinin erken teşhisi yoluyla kanserin yayılması ve metastaz yapması riski azaltılacaktır.

Amerikan Kanser Topluluğu 45 yaşından sonra tüm kadınların yılda en az 1 kere mamogram çektirmesi gerektiğini belirtmektedir.

Ailesinde meme kanseri ya da yumurtalık kanseri vakası olan kişiler daha sık mamogram çekilmelidir.

3. Kan Şekeri Testi

kan şekeri şeker ölçümüDiyabet teşhisi konulan kişi sayısı her geçen gün artmaktadır. Uluslararası Diyabet Federasyonu istatistiklerine göre 2015 yılında dünyadaki her 11 yetişkinden 1’i diyabet hastasıdır. Ayrıca her 6 saniyede 1 kişi diyabetten ötürü hayatını kaybetmektedir.

Diyabetle yaşamak zor bir süreçtir ve diyabet diğer hastalıklara yakalanma riskini de arttırmaktadır. Yüksek diyabet riski taşıyorsanız 40 yaşından sonra her 3 yılda bir diyabet testi yaptırmanız önerilmektedir.

Kimler diyabet hastası olur:

  • Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olanlar,
  • Fazla kilolu ve obez kişiler,
  • Birinci derece yakınlarında diyabet hastalığı bulunanlardır.

Diyabet testi sadece bir idrar ya da kan tahlili şeklinde uygulanmaktadır.

4. Kolesterol Ölçümü

kan tahliliDünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’de kolesterolü 190 mg/dL üzerinde olan kişilerin oranı %39.7’dir. Yani her 1000 kişiden 397’si yüksek kolesterol sahibidir. Yüksek kolesterol kalp hastalığı ve felç riskini de yükseltmektedir.

Ölüm sebebi açısından kalp hastalığı 1. Sırada, felç 5. Sıradadır. Amerikan Kalp Derneği 20 yaşından itibaren her kadının her 4-6 ayda bir kolesterol ölçümü yaptırması gerektiğini belirtmektedir. Total kolesterol, iyi kolesterol (HDL), kötü kolesterol (LDL) ve trigliseridler basit bir kan tahlili yoluyla tespit edilebilmektedir.

5. Yüksek Tansiyon

tansiyon ölçümü kadınYüksek tansiyon kan damarlarına zarar vererek felç ve kalp krizi riskini arttırabilir. Türk Hipertansiyon Derneği verilerine göre Türkiye’de nüfusun yaklaşık %18.5’inde yüksek tansiyon görülmektedir. Kadınlarda yüksek tansiyon riski erkeklerle yakın düzeydedir. Bu nedenle tansiyonun düzenli olarak izlenmesi önem taşımaktadır.

Tansiyonunuzu birçok eczanede ölçtürebilir veya isterseniz evde kullanabileceğiniz bir tansiyon aleti satın alabilirsiniz.

Tansiyonunuzu ölçtüğünüzde 140-90’dan yüksek çıkıyorsa doktora gidilmelidir. Beslenme, egzersiz ve ilaçlar yoluyla tansiyonunuzu düşürebilirsiniz.

6. Kalın Bağırsak Kanseri Taraması

Dünyada tüm kanser vakalarının %9’u kalın bağırsak kanseri teşhisinden oluşmaktadır. Dünyada her yıl 1 milyon kişiye daha kalın bağırsak kanseri teşhisi konulmaktadır. Dünya çapında kansere bağlı ölümlerin %8’i kalın bağırsak kanserine bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Kendinizi kalın bağırsak kanseri hastalığından korumak için kalın bağırsak kanseri risk faktörlerinin farkında olmanız gerekmektedir. Ailesinde kalın bağırsak kanseri veya polip bulunanlar daha yüksek risk altındadır. Bu kişilerin 50 yaşına gelmeden kalın bağırsak kanseri tarama testlerini yaptırması önerilmektedir.

Kalın bağırsak kanseri tarama testleri şunlardır:

Bu testleri ne kadar sıklıkla yaptırmanız gerektiğini doktorunuza danışınız.

7. Kemik Yoğunluğu Testi

Kadınlarda osteoporoz ve kemik kırılması riski daha yüksektir. Yaşa bağlı olarak vücutta östrojen düzeyinin düşmesi nedeniyle risk daha yükselmektedir.

Yapılan araştırmalara göre kalça kırığı ve osteoporoz (kemik erimesi) riski kadınlarda 4.13 kat daha fazladır. Ayrıca yaşla birlikte kemik kırılması riski 1089 kat artmaktadır. Türkiye’de 50 yaş üstü kişilerin yarısında osteopeni, dörtte birinde ise osteoporoz (kemik erimesi) saptanmıştır.

Bu nedenle kadınlarda 40 yaşından itibaren kemik yoğunluğu testi ile osteoporoz taraması yapılması gerekmektedir. Bu testte kalça, omurga ve diğer kemiklerin sayısı saptanmalıdır.

Kemik yoğunluğu testini düzenli olarak yaptırmak zaman içerisinde kemik kaybı olup olmadığını tespit etmeyi sağlamaktadır.

8. Cilt Kontrolü

Türk Onkoloji Derneği bilgilerine göre cilt kanseri ülkemizde son 30 yılda iki kat artmıştır. Türkiye’de her 100.000 kişinin 1.9’u, her 100.000 kadından 1.3’ü cilt kanserine yakalanmaktadır.

Güneşte fazla kalan kadınlar, ailesinde cilt kanseri bulunanlar, cildi soluk renkli olan kadınlar, vücudunda çok sayıda ben bulunanlar ve geçmişte sıklıkla güneş yanığına bağlı cilt kabarcıkları yaşayanlarda cilt kanseri daha yüksektir.

cilt kanseri taraması

Vücudunuzdaki ben ve lekelerin asimetrik olup olmadığı veya sınırlarında veya renklerinde bir değişiklik olup olmadığını evde kendiniz kontrol edebilirsiniz.

Benlerin görünümünde herhangi bir değişiklik olması halinde doktorunuza başvurunuz. Tam bir kontrol için yılda bir kere dermatolog kontrolüne gidiniz.

9. Göz Muayenesi

Göz kuruması, katarakt, glokoma ve makular dejenerasyon 40 yaşından itibaren kadınlarda en sık görülen 4 göz problemidir.

göz muayenesiBu göz hastalıklarının erken teşhis edilebilmesi için zamanında muayene yapılması önem taşımaktadır.

Birçok göz hastalığında ilk başta fazla belirti ortaya çıkmamaktadır. Ancak yapılan göz muayeneleri ile birlikte görme kaybı ortaya çıkmadan göz hastalıkları teşhis edilebilmektedir. Erken teşhis ve tedavi görme kaybını engellemeye yardımcı olmaktadır.

Amerikan Ulusal Göz Enstitüsü 50 yaşından itibaren herkesin kapsamlı bir göz muayenesi yaptırmasını önermektedir.

Herhangi bir görme problemi yaşamıyor olsanız bile profesyonel göz muayenesi için göz hekimine başvurunuz. Doktorunuz ne sıklıkla göz muayenesi yaptırmanız gerektiğini söyleyecektir. Diyabet hastalarının yılda en az 1 kere göz muayenesi yaptırması gerekmektedir.

10. Diş Muayenesi

Yaşlanmayla ilgili diş problemleri arasında ağız kuruması ve periodontit yer almaktadır.

Muayene ve diş temizliği için her yıl diş muayenesi yaptırınız. Bu diş muayeneleri birçok hastalığın yanı sıra ağız kanserinin erken teşhisine olanak tanıyacaktır.

Ağız kanseri en yaygın görülen 6. Kanser türüdür.

40 yaşından itibaren en az yılda 1 kere diş muayenesi yaptırılması tavsiye edilmektedir. Sigara içen, alkol kullanan kadınlarda ağız kanseri riski iki kat daha yüksektir. Bu risk faktörlerini taşıyanlar yılda iki kere diş hekimi muayenesine gitmelidir.

 

Kaynaklar:

 


CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here