Kemik Ölçümü Nedir? Kemik Yoğunluğu Testi (DEXA) Neden Yapılır?

0
144

Kemik ölçümü yüksek hassasiyetli bir X-ray cihazı yoluyla kemik yoğunluğu ölçümü ve kemik kaybı tespiti için uygulanır. Kemik mineral yoğunluğu yaşınıza göre normalin altındaysa kemik erimesi ve kemik kırılması riski yüksek demektir. Bu yazımızda kemik dansitometri (DEXA) hakkında detaylı bilgiler bulabileceksiniz.

kemik erimesi kemiklerKemik dansitometri DEXA testi olarak da bilinmektedir. Kemik yoğunluğu ölçümü testi ilk olarak 1987 yılında kullanılmaya başlamıştır. Kemik ölçümü esnasında ilgili kemiklere farklı enerji sıklıklarında iki X-ray ışını gönderilir.

Işınlardan biri yumuşak doku, diğeri kemik tarafından emilir. Yumuşak doku tarafından emilen ışın miktarı toplam emilimden çıkarıldığında geri kalan değer kemik mineral yoğunluğu ölçümünü gösterir.

Kemik ölçümü testi olarak DEXA yöntemi Dünya Sağlık Örgütü tarafından en iyi yöntem olarak belirlenmiştir. Kemik yoğunluğu ölçümü ayrıca kemik dansitometri olarak da bilinmektedir.

Kemik Yoğunluğu Ölçümü Fiyatı Nedir?

Kemik ölçümü fiyatı yaşadığınız yer ve testi uygulayan kuruma göre değişiklik göstermektedir.

Doktorunuz kemik dansitometri prosedürünü tıbbi olarak gerekli gördüğünde sigortanız masrafları karşılayacaktır. Sigortanızın olmaması durumunda özel ölçüm merkezlerinde yaptırılabilir.

Kemik Dansitometri Neden Yapılır?

kemik erimesi kimlerde olur risk faktörleri
Kemik Erimesi Risk Faktörleri

Kemik ölçümü genellikle kemik erimesi ve kemik kırılması riskini tespit etmek için yapılır. Ayrıca devam eden kemik erimesi tedavisi sürecinde de kemik yoğunluğu ölçümü uygulanabilir. Kemik dansitometri genellikle alt omurga ve kalça kemikleri üzerinde yapılmaktadır.

Doktorunuz kemik ölçümü taramasını aşağıdaki durumlarda isteyebilir:

  • 65 yaş üstü kadınlarda ve 70 yaş üstü erkeklerde,
  • Kemik erimesi belirtileri gösteren kişilerde,
  • 50 yaş üstü olup kemik kırılması yaşayan kişilerde,
  • 50-59 yaş arası erkeklerde ve 65 yaş altı menapoz sonrası kadınlarda.

Ayrıca kemik erimesi risk faktörlerini taşıyan kişilerde de kemik dansitometri yapılabilir:

  • Alkol ve sigara kullananlar,
  • Kortikosteroit ve benzeri ilaçlar kullananlar,
  • Beden kitle indeksi küçük olanlar,
  • Eklem iltihabı gibi hastalıkları bulunanlar,
  • Hareketsiz bir yaşam sürenler,
  • Ailesinde kemik erimesi bulunanlar,
  • Geçmişte kemik kırılması yaşayanlar,
  • 2 cm’den fazla boy kısalması yaşayanlar.

Kemik Ölçümünden Önce Ne Yapılmalı?

Kemik yoğunluğu ölçümü genellikle ayakta hasta prosedürü olarak uygulanır. Yatış ve özel bir hazırlık gerektirmez. Sadece testten önceki 24 saat boyunca varsa kalsiyum takviyesi kullanılmaması gerekmektedir.

Kemik ölçümünden önce uygun kıyafetler giyilmelidir. Ölçülen bölgeye bağlı olarak metal eşyalar, kemer, fermuar gibi nesneler çıkarılmalıdır. Ayrıca mücevher ve diğer takılar da çıkarılmalıdır. Görevli sizden bir hastane önlüğü giymenizi isteyebilir.

Kontrast malzeme veya baryum kullanılarak CT taraması yaptırdıysanız bu konuda sağlık görevlisine bilgi veriniz.

Ayrıca hamile ve hamilelik şüphesi bulunan kişiler de bu konuda doktora bilgi verilmelidir.

Kemik ölçümü nasıl yapılır?

kemik mineral yoğunluğu ölçümü dexaKemik ölçümü cihazı hastanın uzanması için düz bir alana sahiptir. Görüntüleme esnasında omurgayı düzleştirmek için dizlerinizin altına bir destek konulabilir. Ayrıca kemik ölçümü esnasında kolların da belirli bir pozisyonda tutulması gerekir.

Kemik dansitometri sırasında hasta sabit durulmalıdır. Kemik yoğunluğu ölçümü süresince verilen radyasyon miktarı oldukça düşük olduğundan sağlık görevlisi de odanın içinde bulunacaktır.

Kemik ölçümü süreci sadece birkaç dakika sürmektedir. Kemik ölçümü işlemi sona erdikten sonra hasta hemen üzerini giyinerek hastaneden ayrılabilir.

Kemik Ölçümü Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

Kemik yoğunluğu ölçümü sonuçları radyolog tarafından hazırlanarak birkaç gün içerisinde size teslim edilecektir. Puanlama sisteminde Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen standartlara göre sağlıklı bir genç yetişkinin kemik yoğunluğu değerleri ile karşılaştırma yapılır. Kemik dansitometri sonucunda elde edilen değere T puanı adı verilir.

-1 ve üzeriNormal
-1.1 ile -2.4 arasıOsteopeni mevcut. Kemik Kırılması Riski
-2.5 ve altıKemik erimesi mevcut. Kemik kırılması riski yüksek.

 

Ayrıca kemik mineral yoğunluğu sizin yaş grubunuzdaki sağlıklı bir kişiyle karşılaştırılarak Z puanı elde edilir. Z puanının 2 ve üzeri olması kişinin yaşına göre NORMAL kabul edilir. Kemik yoğunluğu ölçümü sonunda Z puanı 2’nin altında ise kişinin yaşına göre istenenin altında bir sonuç elde edilmiştir. Özellikle kemik ölçümü Z puanı -1.5 ve altında ise kemik erimesine neden olan yaşlılık haricindeki diğer faktörler de dikkate alınır. Tiroit bozuklukları, yetersiz beslenme, ilaç etkileşimleri, tütün kullanımı gibi faktörler kemik erimesi riskini yükseltir .

T puanı görece riskin ölçülmesidir. Dolayısıyla kemik kırılması olacağını önceden belirlemek T puanı ile mümkün değildir.

Doktorunuz kemik dansitometri sonuçlarını size açıklayacaktır. Buna istinaden tedavi gerekip gerekmediği ve tedavi seçenekleri sunulacaktır. Doktorunuz hemen tedaviye başlamak istemezse 2 yıl sonra tekrar bir kemik ölçümü yapılmasını isteyebilir.

kalp

Siz de kemik dansitometri (kemik ölçümü) konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!


Paylaş

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here