Mide asidi fazlalığı neden olur? Mide asidi nedir? Nasıl giderilir?

0
3875
mide asidi fazlalığı neden olur nasıl giderilir?

Mide asidi fazlalığı Helicobacter Pylori gibi gastrik enfeksiyonlar, vücutta gastrin hormonu fazlalığı veya aşırı stres gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Mide asidi fazlalığının tıptaki adı hiperklorhidri olarak bilinmektedir. Mide asidi fazlalığı rahatsızlık verici bir durumdur. Örneğin mide asidi fazlalığı mide yanması, göğüste yanma, karın ağrısı, çok gaz çıkarma veya kabızlık gibi problemlere yol açabilir. Fazla mide asidini gidermek genellikle tedavi ve önleyici tedbirlerin birleşiminden oluşur. Mide asidi çok fazla ise doktorunuz mide asidini dengeleyen ilaçlar önerebilir. Ancak mide asidini gidermek için evde doğal ve bitkisel yöntemler de uygulayabilirsiniz. Bu yazımızda "mide asidi nedir? mide asidi nasıl giderilir?" sorularına cevap bulabilirsiniz.

Mide asidi nedir? Mide asidi ne işe yarar?

Mide asidinin tıptaki adı hidroklorik asit olarak bilinmektedir. Mide asidinin fazla olması hiperklorhidri adıyla anılır. Mide asidinin diğer isimleri gastrik asit, mide suyu veya gastrik sudur.

Sağlıklı bireylerde mide asidinin miktarı 20-100 mL arasındadır ve pH seviyesi asidiktir (1.5 – 3.5).

Mide asidinin görevi yiyecekleri sindirilmeleri için parçalamaktır. Mide asidinin asidik yapısıyla sindirim enzimleri bir araya gelerek yiyecekleri parçalar ve gerekli besinlerin alınmasını sağlar. Ayrıca mide asidi birçok enfeksiyonlu mide bağırsak hastalığına karşı koruma görevi görür.

Mide asidi fazlalığı (hiperklorhidri) nedir?

Mide asidi fazlalığı mide boşken çok fazla mide asidi bulunması anlamına gelir. Midede çok fazla asit bulunmasının nedeni belirli süreçlerin mide asidi üretimini arttırmasıdır. Mide asidi salgılanmasını düzenleyen temel hormon gastrindir. Vücutta gastrin fazlalığı demek, mide asidi fazlalığı demektir.

Mide günde yaklaşık 1.5 litre asit üretir. Yenilen yiyecekler mide asidi miktarını arttırır. Diğer yandan gıda hassasiyetleri, duygusal olarak geçirilen zor zamanlar ve gastrin fazlalığı da mide asidi miktarının artmasına yol açar.

Mide asidi fazlalığı belirtileri nelerdir?

Sindirim sisteminde mide asidi fazlalığı genellikle mide bağırsak sisteminde rahatsızlıklara yol açar. Mide asidi fazlalığı mide duvarına da zarar verir. Bazı durumlarda gastrik enfeksiyonlar da mide asidi miktarını arttırır.

Vücutta mide asidi fazlalığı belirtileri şunlardır:

Mide asidinin az olması asit reflüye neden olur mu?

Sanılanın aksine asit reflü hastalığının nedeni genellikle mide asidinin fazla olması değil az olmasıdır.

Hipoklorhidri olarak bilinen mide asidi azlığı mide yanması ve hazımsızlık yapar. Mide asidi azlığı mide ağrısı, gastrit ve diğer asit reflü belirtilerini ortaya çıkarır. Ayrıca mide asidi azlığı sindirim sisteminde bakterilerin gelişmesi, kemik erimesi ve anemi gibi sağlık sorunlarına da kapı aralar.

Mide asidi fazlalığı neden olur?

Mide asidi fazlalığı neden olur? Mide asidini arttıran faktörler nelerdir? Bu soruların cevabını aşağıda bulabilirsiniz.

Helicobacter pylori Enfeksiyonu ve Peptik Ülser Hastalığı

Mide asidi fazlalığı probleminin en temel nedenlerinden biri Helicobacter pylori enfeksiyonudur. H.pylori bakteri zinciri peptik ülsere ve mide duvarında inflamasyona neden olur.

Clinical Microbiology dergisinde yayınlanan bir araştırmada mide asidi ile H.pylori arasında bağlantı tespit edilmiştir. Uzun süreli H.pylori vakaları mide asidi fazlalığına yol açabilmektedir. Bu da kişide onikiparmak bağırsağı ülseri, peptik ülser, mide ülseri ve sol veya sağ kaburga altında ağrı gibi sonuçlar doğurabilmektedir.

helikobakter h. pylori

Yapılan başka araştırmalar da H.pylori enfeksiyonlarının mide asidi miktarının artmasına yol açtığını doğrulamaktadır.

Mide ülseri hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki yazıları okuyabilirsiniz:

Gastrin Hormonu Fazlalığı

Mide asidi fazlalığı gastrin hormonunun çok fazla olmasından kaynaklanabilir. Mide asidinin salgılanma durumunu kontrol eden temel hormon gastrin hormonudur. Gastrin fazlalığı hiperklorhidri, yani mide asidi fazlalığı yapar.

Yapılan araştırmalar gastrin fazlalığı probleminin temel olarak proton pompası inhibitörleri gibi yaygın kullanılan ilaçlardan kaynaklandığını göstermektedir. Bu ilaçlar mide asidini azaltmak için kullanılmaktadır. Bazı durumlarda belirli sindirim sendromları (örn. Zollinger-Ellison sendromu) hem gastrin hormonunun hem mide asidi miktarının artmasına yol açabilir.

Stres

Aşırı fazla stresStres midedeki mide asidi miktarı üzerinde önemli etkilere sahiptir. Mide asidi üretimini etkileyen mide sinirleri, duygusal veya fiziksel stresten doğrudan etkilenir. Kişi çok fazla stres altında ise genelde vücudunda normalden fazla mide asidi üretimi gerçekleşir.

Stres birtakım mide-bağırsak sistemi hastalıklarına yol açmaktadır. Yapılan klinik deneylerde fiziksel ve duygusal stresin midede gastrik asit düzeyini arttırdığını göstermiştir.

Ayrıca Regulatory Peptides dergisinde yayınlanan bir araştırmada fiziksel stresin de mide asidi fazlalığı yapabileceğini göstermiştir. Aynı şekilde yeterince uyumamak ve yüksek kalorili beslenmek de mide asidi fazlalığı yapmaktadır.

Stresi doğal yollarla yönetmenin birçok yolu bulunmaktadır. Detaylı bilgi için Stres Yönetimi başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Kafeinli İçecekler Tüketmek

Kahve, çay, kola ve diğer kafeinli içecekler aşırı mide asidi üretimine yol açarak asit reflü belirtilerine yol açabilir. 2017 yılında yapılan bir araştırmada kafeinli içeceklerin acı tadının midede mide asidi üretimini arttırdığı gösterilmiştir.

Bununla birlikte yapılan diğer araştırmalarda mide ülseri hastalarının günde 1-2 fincan kahve içebileceğini göstermiştir. Kafein mide asidi üretimini arttırsa da asit reflüye neden olduğuna dair kanıtlar yeterli değildir.

Mide Asidi Fazlalığının Diğer Nedenleri

Yağlı Yiyecekler

Yemekten sonra sıklıkla göğüste yanma hissediyorsanız, yediğiniz yağlı yiyecekler midenizde mide asidi miktarını arttırıyor olabilir.

sağlıklı beslenme fast food asitli içeceklerAdvanced Biomedical Research dergisinde yağlı yiyeceklerin hazımsızlığa neden olduğu belirtilmiştir. Araştırmacılar yağlı yiyeceklerin mide asidi salgılamasını arttırdığını ve mide-bağırsak hormonlarını uyardığını göstermiştir. Bazı durumlarda yağlı yiyecekler mide ülseri belirtilerini de arttırmaktadır.

Yağlı yiyecekler dışkının yapışkan olması veya yemekten sonra mide bulantısı gibi başka problemlere de yol açabilir.

Süt

Yale Journal of Biology and Medicine dergisinde yayınlanan bir araştırmada süt ve belirli süt ürünlerinin gastrik asit salgısını arttırdığı gösterilmiştir.

süt ürünleri

Yarım yağlı süt, yağsız süt ve kalsiyumu azaltılmış süt için de aynı durum geçerlidir. Ancak süt ve süt ürünlerinin mide asidi miktarını arttırması yalnızca mevcut bazı sindirim problemleri olan kişilerde görülmüştür.

Süt ve süt ürünleri iyi birer kalsiyum kaynağı olmakla birlikte birçok kişide laktoz intoleransı nedeniyle hazımsızlık problemine yol açmaktadır. Detaylı bilgi için Süt Alerjisi ve Laktoz İntoleransı başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Bira veya Şarap Tüketimi

Bira veya şarap gibi bazı alkollü içecekler mide asidi miktarını arttırabilir.

Araştırmacılar bira veya şarap gibi fermente edilmiş alkollü içeceklerin mide asidi problemine yol açtığını belirtmektedir. Bira ve şarap mide asidi için uyarıcı etki yapmakta, gastrin hormonunu ve mide asidi miktarını arttırmaktadır. Buna rağmen kronik alkol tüketiciliği mide asidi azlığına da yol açabilmektedir.

Yetersiz Uyku

uyku problemleriAraştırmalar yeterince uyumamanın reflü semptomlarını arttırdığını ve mide asidi miktarını yükselttiğini göstermektedir.

World Journal of Gastroenterology dergisinde yetersiz uykunun mide asidi miktarının artamasına yol açtığı belirtilmiştir. Bilim insanları düzensiz uyku ve uyku kalitesi düşüklüğü gibi faktörlerin de geceleri mide yanması sıklığını arttırdığını belirtmektedir.

Beslenme ve Asit Reflü

sağlıklı beslenmeYediğimiz tüm yiyecekler mide asidi miktarını arttırır. Ancak bazı yiyecekler mide asidi miktarını çok fazla arttırarak mide yanması ve gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) belirtilerini arttırabilir.

Mide yanması veya GERD problemi yaşamayan kişilerde bu yiyecekler büyük ihtimaller herhangi bir probleme yol açmayacaktır. Bunun nedeni asit reflü hastalığının genellikle mide asidinin özofagustan yukarı çıkmasının bir sonucu olmasıdır. Mide yanması ve ülser vakalarında doktorlar mide asidini dengelemeye veya midenin ürettiği gastrik asit miktarını azaltmaya çalışmaktadırlar.

Asitli Yiyecekler ve Narenciye Meyveleri

Mide asidini gidermek için mide asidi üretimini uyaran bazı yiyeceklerden uzak durmak iyi bir fikir olacaktır.

Yapılan araştırmalar mide asidini arttıran yiyeceklerin şunlar olduğunu göstermiştir:

  • Portakal, greyfurt gibi asitli meyveler,
  • Asitli yapısı nedeniyle domates,
  • Soğan ve sarımask,
  • Kırmızı biber,
  • Baharatlar,

Unutulmamalıdır ki bu yiyecekler herkeste aynı etkiyi bırakmaz. Bu nedenle mide yanması şikayetinin hangi yiyeceklerden sonra ortaya çıktığının hastanın kendisi tarafından tespit edilmeye çalışılması gerekir.

Hamilelikte Mide Asidi Fazlalığı

hamilelikte mide yanmasıHamilelik mide asidini arttırır mı? Birçok hamile kadın hamilelikte mide yanması problemi yaşadığı için bu soruya evet diyecektir.

Ancak yapılan araştırmalar hamilelikte hormonel değişiklikler nedeniyle mide asidi miktarının azaldığını göstermektedir.

Hamilelikte mide yanması şikayetlerinin yaygın olmasının sebebi midede mide asidi miktarının az olması veya bu mide asidinin özofagus kapakçığından yukarı doğru çıkmasıdır.

Hamilelikte yiyeceklerin sindirimi daha yavaş gerçekleşir. Bu da mide yanması şikayetlerini arttırabilir. Diğer yandan bebeğin ağırlığının mideye yaptığı baskı da mide asidinin yukarı çıkmasına yol açmaktadır.

Mide asidi nasıl azaltılır?

Mide asidi miktarını azaltmanın çeşitli yolları bulunmaktadır.

İlaçlar

ilaç içmekMide asidi fazlalığı ülser veya diğer sindirim problemlerinden kaynaklanıyorsa doktorlar genellikle ilaç tedavisine başvurmaktadır.

Midede mide asidi miktarını azaltmanın yolları arasında antibiyotikler ve mide asidini azaltan ilaçlar yer almaktadır. Örneğin proton pompası inhibitörleri mide asidi miktarını dengelemeye yardımcı olur. Antibiyotikler de mide duvarında tahrişe neden olan Helicobacter pylori bakterisiyle savaşır.

Antibiyotik tedavisi görecekseniz antibiyotiklerle birlikte probiyotik tüketmeniz halinde antibiyotiklerin midedeki yan etkileri azaltılabilir.

Yemek Sodası

yemek sodası baking sodaStres veya yanlış beslenme nedeniyle zaman zaman mide yanması problemleri yaşıyorsanız yemek sodası mide asidi miktarını dengelemenize yardımcı olacaktır.

Sodyum bikarbonat olarak da bilinen yemek sodası asit hazımsızlığı veya mide yanması gibi problemleri gidermeye yardımcı olur. Doğal bir antasit olan yemek sodası peptik ülser veya onikiparmak bağırsağı ülseri belirtilerini de azaltır.

8-10 bardak suyun içerisine 1 çay kaşığı yemek sodası atarak gün boyunca içmek mide asidini dengelemeye yardımcı olacaktır.

Mide Asidini Gidermek İçin Akdeniz Diyeti

Akdeniz diyeti mide asidini azaltmaya yardımcı olabilir ve hatta proton pompası inhibitörü kullanma oranını düşürebilir.

Yapılan bir araştırmada Akdeniz diyetinin gastrik asit, yani mide asidi miktarını azalttığı gösterilmişti. Birçok mide asidi fazlalığı vakasında beslenme tarzında yapılan değişiklikler en az ilaçlar kadar etkili sonuç vermektedir.

Elma Sirkesi

elma sirkesi içmekSeyreltilmiş elma sirkesi içmek de mide asidi miktarını azaltmaya yardımcı olur. Arizona Eyalet Üniversitesi tarafından yayınlanan bir araştırmada elma sirkesinin doğal antasit etkisi vurgulanmıştır. Araştırmada elma sirkesinin midenin pH dengesini kurduğu tespit edilmiştir. Araştırmadaki deneklerin çoğunda elma sirkesi tüketimi sonucu mide asidi fazlalığı ve mide yanması şikayetleri azalmıştır.

Büyük bir bardak suyun içerisine 1-2 çay kaşığı elma sirkesi ekleyin ve bunu her gün için. Elma sirkesinin tadı ağır geliyorsa içerisine bal ekleyebilirsiniz.

Aloe Vera Suyu

aloe vera suyu juiceAloe vera suyu mide asidi fazlalığına iyi gelmektedir. Yapılan araştırmalar aloe veranın sindirim sistemini koruduğunu göstermiştir. Bir araştırmada aloe vera kapsülü verilen kişilerde GERD ve mide asidi fazlalığı belirtilerinde gözle görülür azalma gerçekleşmiştir.

Mide asidinin artmaması için ne yapılmalı?

Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişikliklerle ekstra bir tedaviye ihtiyaç duymadan mide yanması ve mide asidi fazlalığı şikayetlerini ortadan kaldırabilirsiniz.

  • Öğünlerde çok yemek yerine, 3 ana ve 3 ara öğün ile beslenin.
  • Öğün atlamayın.
  • Yatmadan önceki son 3 saat içerisinde herhangi bir şey yemeyin.
  • Mide asidi fazlalığı belirtilerinizi arttıran yiyeceklerden uzak durun.
  • Fazla kilolu iseniz kilo verin.
  • Gece üst gövdenizi yükselterek uyuyun.

kalp

Siz de mide asitlenmesi konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!

Yararlanılan Kaynaklar
  1. Surg Clin North Am.2011 Oct;91(5):977-82.
  2. MedlinePlus. Stomach Acid.
  3. Basic Clin Pharmacol Toxicol.2005 Feb;96(2):94-102.
  4. Britannica. Gastric secretion.
  5. Encyclopedia of Nutrition and Good Health. Hyperchlorhydria.
  6. WebMD. What is a gastrin test?
  7. Gastroenterol Rep (Oxf). 2015 Aug; 3(3): 201–208.
  8. J Stress Physio Biochem. 2011 May; 7(7): 164-174.
  9. Regul Pept.1983 Feb;5(3):235-44.
  10. Proc Natl Acad Sci U S A.2017 Jul 25;114(30):E6260-E6269.
  11. Gut. 1993 Jun; 34(6): 843–847.
  12. World J Gastroenterol. 2013 Dec 28; 19(48): 9231–9239.
  13. Gastroenterology. 1968 May; 54(5): 913-917.
  14. Can Fam Physician. 2010 Feb; 56(2): 143–144.
  15. NCBI. Sodium bicarbonate.
  16. eMedicineHealth. Peptic ulcer.
  17. Biomark Res. 2017; 5: 23.
  18. Curr Treat Options Gastroenterol. 2015 Dec; 13(4): 386–397.
  19. Front Pharmacol. 2010; 1: 145.
  20. Proceed Ntur Soc. 2013 Feb; 72(1): 173-177.
  21. Clin Microbiol Rev. 2010 Oct; 23(4): 713–739.
  22. Zhonghua Nei Ke Za Zhi.1991 Jun;30(6):335-6, 381.
  23. Brit Med J. 1948 Aug: 283-285.
  24. PLoS One. 2013; 8(6): e65996.
  25. WebMD. Top 10 heartburn foods.
  26. J Surg Res. 1973 Dec; 15(6) 385-390.
  27. Adv Biomed Res. 2016; 5: 76.
  28. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg2017;143(10):1023-1029.
  29. ASUEdu. Is apple cider vinegar effective for reducing heartburn symptoms?
  30. J Trad Chin Med. 2015 Dec; 35(6): 632-636.
  31. eMedicineHealth. Acid reflux.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here