Obeziteye Bağlı Hastalıklar ve Obezite Ameliyatı

0
125
Obezitenin yol açtığı hastalıklar çoğunlukla obezite ameliyatı sonrasında ortadan kalkmaktadır.

Bu makalemizde obeziteye bağlı hastalıklar ve obezite ameliyatı türlerini ele alacağız. Aynı zamanda obezite ameliyatı ile ilişkili riskleri, faydaları ve yan etkileri gözden geçireceğiz.

Doktorlar obez olduğunuzu söylediğinde, çoğunlukla bunu sizi kötü hissettirmek için yapmazlar. Obezite, kilo ile ilgili spesifik bir tıbbi terimdir.

“Obezite” sözcüğü vücutta çok fazla yağ bulunması anlamına gelir. Çoğunlukla vücut kitle indeksine dayalı olarak belirlenir. Vücut kitle indeksi kilonuzu boyunuzla karşılaştıran bir ölçüdür.

Vücut kitle indeksi 25 ila 29.9 arasında olan kişiler obez değil, fazla kilolu olarak kabul edilir. 30 ve daha fazla vücut kitle indeksi ise obezitenin işaretidir.

Obezitenin Zararları

Obezite;

  • Yüksek tansiyon
  • Kalp hastalığı ve felç
  • Tip 2 diyabet
  • Bazı kanser türleri
  • Kireçlenme
  • Gut
  • Yüksek kolesterol
  • Fazla kiloya bağlı eklem problemleri,
  • Uyku apnesi gibi, uyurken aniden nefesin durmasına neden olan nefes problemleri,
  • Safra kesesinde taş
  • Diğer safra kesesi hastalıkları

Gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Obez olan herkes bu sağlık sorunlarının tümünü yaşayacak diye bir kural yoktur. Ancak bu sağlık sorunları ailenizde bir veya daha fazla kişide varsa sizin de bu hastalıklara yakalanma riskiniz artmaktadır.

Bununla birlikte fazla kilonun nerede toplandığı da obezitenin zararları için önemli bir faktördür. Mide ve bel çevresinde toplanan yağlar, kalça ve basen bölgesinde toplanan yağlara göre daha zararlıdır.

Obeziteye Bağlı Hastalıklar

Şimdi, obeziteye bağlı hastalıkları daha detaylı bir şekilde ele alalım.

Kalp Hastalığı ve Felç

Fazla kilolu kişilerde yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol görülme riski artmaktadır. Bunların her ikisi de kişiyi kalp hastalığı veya felce daha yatkın hale getirir.

Obez kişilerde az miktarda kilo vermek bile kalp hastalığı veya felç riskini azaltır. Kilonun %5-%10’unun verilmesinin ise kalp hastalığı riskini önemli ölçüde düşürdüğü tespit edilmiştir.

Tip 2 Diyabet

Tip 2 diyabet hastalarının büyük çoğunluğu aşırı kilolu veya obezdir. Kilo vererek, sağlıklı beslenerek, yeterince uyuyarak ve daha fazla egzersiz yaparak tip 2 diyabet riskini düşürebilirsiniz.

Tip 2 diyabet hastalarının kilo vermesi ve fiziksel olarak daha aktif hale gelmesi kan şekeri düzeylerinin kontrol edilmesine yardımcı olabilir. Ayrıca kilo vermek Tip 2 diyabet hastalarının ilaç kullanma ihtiyacını da azaltır.

Kanser

Kolon kanseri, menapoz sonrası göğüs kanseri, rahim duvarı kanseri, böbrek kanseri ve özofagus kanseri türlerinin obeziteyle ilişkili olduğu ispatlanmıştır. Bazı çalışmalar obezitenin safrakesesi, yumurtalık ve pankreas kanserine de neden olabildiğini göstermiştir.

Safra Kesesi Kanseri

Safra kesesi kanseri ve safra kesesi taşları en çok fazla kilolu kişilerde görülmektedir.

İronik bir şekilde hızlı kilo vermek veya çok fazla miktarda kilo vermek de safra kesesi taşı olasılığını yükseltmektedir. Bu nedenle obez kişilerde hızlı kilo verilmemelidir. Bunun yerine haftada yarım kilo ila bir kilo arasında kilo verimi sağlanmalıdır.

Osteoartirit (Kireçlenme)

Osteoartirit özellikle dizleri, kalçaları veya sırtı etkileyen yaygın bir eklem rahatsızlığıdır. Fazla kilolar bu bölgelerdeki eklemlere fazla yük bindirir  ve normal koşullarda eklemleri koruyan kıkırdak dokuya zarar verir.

Kilo vermek dizler, kalçalar ve sırtın alt bölgesindeki baskıyı azaltarak osteoartirit belirtilerini azaltır.

Gut Hastalığı

Gut, eklemleri etkileyen bir hastalıktır. Özellikle kanda çok fazla ürik asit bulunduğunda meydana gelir. Fazla ürik asit eklemlerde kristal birikmesine yol açar.

Gut fazla kilolu kişilerde daha yaygındır. Ne kadar kilo alınırsa, gut hastalığına yakalanma riski o kadar artar.

Uyku Apnesi

Uyku apnesi fazla kilodan kaynaklanan bir nefes problemidir.

Uyku apnesi kişinin uyku sırasında şiddetli bir şekilde horlamasına ve kısa süreli olarak nefesinin durmasına neden olur. Uyku apnesi gündüzleri uyuklamaya neden olabilir ve kalp hastalığı ve felç riskini yükseltir.

Kilo vermek çoğunlukla uyku apnesinin iyileşmesini sağlamaktadır.

Obeziteden kurtulmak için kilo vermenize yardımcı olacak adımlar atabilirsiniz. Birkaç kilo vermek bile sağlığınız ve moraliniz üzerinde olumlu etkiye sahip olacaktır.

Başlangıç olarak haftada yarım kilo ila 1 kilo vermeyi hedefleyin. Amerikan Ulusal Kalp, akciğer ve Kan Enstitüsü’ne göre fazla kilolu veya obez olan yetişkinler 6 ay içerisinde kilolarının %5-%10’unu vermeyi hedeflemelidir.

Bir zayıflama programına başlamaya hazırsanız kişisel hedeflerinizi belirlemek için doktorunuzla görüşün. Doktorunuz sizi bir diyetisyene yönlendirecektir. Diyetisyen sizin için bir beslenme planı hazırlar. Ayrıca fizyoterapist ve bir spor uzmanı da egzersiz konusunda size yardımcı olacaktır.

Obezite Ameliyatı

Aşağıdaki kriterleri göz önüne alarak obezite ameliyatı olma fikrini değerlendirebilirsiniz.

  • Yetişkin obezlerde tip 2 diyabet hastası olmak.
  • Obezite ameliyatı ile ilişkili risk ve faydaların farkında olmak.
  • Obezite ameliyatı sonrası beslenme programı hakkında bilgi sahibi olmak.
  • Obezite ameliyatı sonrasında kiloyu korumak için yaşam tarzında değişiklikler yapmayı kabul etmek.

Obezite ameliyatı çoğunlukla ergenlik çağındaki bireylerde uygulanmamaktadır. Ancak vücut kitle indeksi 35 ve üzeri olan ve obeziteye bağlı ölüm riski taşıyan ergenlerde obezite ameliyatı bir seçenek olarak değerlendirilmektedir.

Obezite ameliyatı hakkında sorularınız varsa doktorunuzla görüşünüz. Obezite ameliyatı her obez için mümkün olmayabilir. Doktorunuz bu konuda sizi bilgilendirecektir.

Obezite Ameliyatı Türleri

Obezite ameliyatı olduğunuzda cerrah mide ve küçük bağırsağınızda belirli değişiklikler gerçekleştirir. En yaygın şekilde uygulanan obezite ameliyatı türleri şunlardır:

Gastrik Baypas

Roux-en-Y ameliyatı olarak da bilinir. Gastrik baypas ameliyatında cerrah midenin kese adı verilen çok küçük bir kısmını bırakır. Bu kese çok fazla yiyecek ihtiva edemez ve dolayısıyla kişi daha az yemek yer. Yediğiniz yiyecekler midenin geri kalanını pas geçerek keseden doğrudan küçük bağırsağa ilerler. Gastrik baypas ameliyatı mideyi görmek için bir kamera kullanılarak çeşitli kesikler yoluyla yapılır (laparoskopi).

gastrik baypas tüp mide ameliyatı

Ayarlanabilir Gastrik Bant

Cerrah, midenin üst kısmının etrafına küçük bir bant koyar. Bu bandın içinde küçük bir baloncuk vardır ve bu baloncuk bandın ne kadar sıkı veya gevşek olduğunu kontrol eder. Bant midenize gidebilecek yiyecek miktarını sınırlar. Bu ameliyat laparoskopi kullanılarak yapılır.

Sleeve Gastrektomi Ameliyatı-Tüp Mide Ameliyatı

Tüp mide ameliyatı olarak da bilinen sleeve gastrektomi ameliyatında midenin büyük bir kısmı alınır ve yalnızca midenin üst kısmında dar bir kısım bırakılır. Bu kısma gastrik sleeve adı verilir. Tüp mide ameliyatı aynı zamanda ghrelin adı verilen acıkma hormonunu da azaltabilir. Böylece kişi daha az yemek yer.

Tüp mide ameliyatının yapılışı aşağıdaki videoda gösterilmiştir:

Duodenal Switch Ameliyatı

Duodenal Switch ameliyatı midenin büyük bölümünün alındığı ve yiyeceklerin küçük bağırsağa iletiminin gastrik sleeve ile sağlandığı karma bir ameliyattır. Kişinin yediği yiyecek miktarını sınırlar. Ancak duodenal switch ameliyatı sonucunda kişi besinlerin yeterince emiliminin sağlanmaması nedeniyle ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri yeteri kadar alamayabilir.

Obezite Ameliyatının Faydaları

Obezite ameliyatı sonrasında çoğu kişi 18-24 ay içerisinde sağlıklı kilosuna kavuşur. Bu noktadan itibaren bazı kişiler yeniden kilo almaya başlasa da bu çok az kişide meydana gelmektedir.

Obeziteye bağlı hastalıklar çoğunlukla obezite ameliyatı sonrasında ortadan kalkar. Diyabet gibi hastalıklar hızla iyileşir. Yüksek tansiyon gibi rahatsızlıkların iyileşmesi biraz daha zaman alabilir.

Obezite Ameliyatının Riskleri ve Yan Etkileri

Obezite ameliyatının yan etkileri arasında mide bulantısı, kusma, şişkinlik, ishal, aşırı terleme, gaz ve baş dönmesi yer almaktadır.

Obezite ameliyatı ile ilişkili ciddi yan etkiler arasında kanama, enfeksiyon, dikişlerin bulunduğu yerden sızıntılar, bacaklarda oluşan ve kalp ile akciğerlere ilerleyen kan pıhtıları yer almaktadır. Ancak bunlar az sayıda kişide görülür.

Obezite ameliyatı ile ilişkili uzun vadeli problemler, ameliyatın türüne göre değişir. En yaygın görülenler arasında özellikle gastrik baypas ameliyatından sonra görülen “boşaltma sendromudur”. Boşaltma sendromunda yiyecekler küçük bağırsağa çok hızlı ilerler. Semptomlar arasında mide bulantısı, halsizlik, terleme, bayılma, öğün sonrasında ishal yer almaktadır. Bu semptomlar obezite ameliyatı olan kişilerin yaklaşık %50’sinde görülmektedir. Ancak şekerli yiyeceklerden kaçınmak ve bunun yerine lifli yiyeceklere yönelmek bu riskleri önemli ölçüde azaltır. Obezite ameliyatı sonrasında D vitamini eksikliği yaşıyorsanız, D vitamini eksikliği makalemizi okumak için tıklayınız.

Hızlı kilo kaybı safra kesesinde taşa yol açabilir. Bunu önlemek için doktorunuz ameliyattan sonraki ilk 6 ay içerisinde takviye edici safra tuzları almanızı önerebilir.

Ameliyat sonrasında vücudun yiyeceklerden gerekli vitamin ve mineralleri alması zorlaştığından, kişinin yediği yiyeceklere çok dikkat etmesi gerekmektedir. Özellikle besleyici yönü kuvvetli yiyeceklerle beslenilmelidir.

Hızlı kilo kaybı ve yetersiz beslenme hamile kadınlarda bebeğin gelişimine zarar verebilir. Doktorlar obezite ameliyatı sonrasında kişi sağlıklı kilosuna kavuşana kadar hamileliği tavsiye etmemektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here