Probiyotik nedir? Ne işe yarar? Faydaları, Yan Etkileri, Probiyotik Yiyecekler

0
418
probiyotik nedir probiyotik takviyesi ne işe yarar ne demek

Probiyotik kabızlık tedavisinde kullanılan ve bağırsak sağlığını iyileştiren canlı bakteriler ve mayalardır. Belirli probiyotik zincirleri dışkının yumuşak olmasını sağlayarak bağırsak hareketlerini ve sindirimi iyileştirir. Düzenli olarak probiyotikleri tüketmek şişkinlik, hazımsızlık, karın ağrısı gibi kabızlık belirtilerini de hafifletmeye yardımcı olur. Bu yazımızda “Probiyotik nedir?”, “Probiyotik takviyesi ne işe yarar?” ve “Probiyotik Yiyecekler” başlıkları altında detaylı bilgiler bulabilirsiniz.

Probiyotiklerin yan etkileri görece çok az olduğundan kabızlık tedavisi için etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Probiyotik yiyecekler ilk tüketilmeye başladığında ilk birkaç gün için hafif ishal veya gaz gibi yan etkiler yapabilir.

Probiyotik nedir? Probiyotik yiyecekler hangileridir?

Probiyotikler sağlığınız için birçok faydaya sahip olan canlı bakteriler ve mayalardır. Bunlar özellikle sindirim sistemi için son derece önemlidir.

probiyotik bağırsaklardaki faydalı bakteriler

Probiyotik yiyecekler bağırsak sağlığını korur, bağırsak hareketlerinin düzenli olmasını sağlar ve kabızlığı giderir. Probiyotikler takviye ürün olarak kullanılabileceği gibi aşağıdaki probiyotik yiyecekler de tüketilebilir:

  • Ev yapımı yoğurt,
  • Kefir,
  • Kombu çayı
  • Alman tipi lahana turşusu Sauerkraut
  • Sirke

Probiyotik Takviyesi

American Journal of Health-System Pharmacy dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre probiyotik takviyesi ürünlerinde kullanılan bakteri zinciri Lactobacillus ve Bifidbobacterium bakteri zincirleridir.

probiyotik

Probiyotik takviyesi ürünlerinde milyonlarca mikroorganizma ve çeşitli bakteri zincirleri bulunmaktadır. Araştırmaya göre probiyotik takviyesi ürünleri çeşitli mide-bağırsak problemlerinin tedavisinde etkili olmaktadır.

Probiyotik ne işe yarar?

probiyotikProbiyotikler dışkının daha hızlı ve daha kolay bir şekilde atılmasını sağlar. Probiyotikler dışkıyı yumuşatır ve kabızlık tedavisi için doğal laksatif görevi görür.

SpringerPlus dergisinde kabızlığın nedenleri üzerine yayınlanan bir araştırmada bağırsak florasının yiyeceklerin sindirim sisteminden geçiş hızını etkilediği belirtilmiştir. Bağırsaktaki belirli patojenlerin artışı hafif, orta veya şiddetli kabızlığa yol açabilmektedir.

Araştırmacılar probiyotiklerin dışkının daha sık ve kolay bir şekilde atılmasını sağladığını ortaya koymuştur. Örneğin Bifidobacterium lactis ve Lactobacillus casei bakteri zincirleri özellikle kronik kabızlık tedavisi sürecinde etkilidir. Probiyotikler bağırsak mikroflorasını olumlu yönde etkileyerek dışkı sıklığını arttırmaktadır.

Bağırsak hareketlerini kolaylaştırdığı bilimsel olarak gösterilen bir diğer bakteri zinciri B.longum bakteri zinciridir. Araştırmacılar probiyotiklerin bağırsak mikrobiyel dengesini yeniden kurduğunu ve kabızlığı tedavi ettiğini göstermiştir.

Probiyotik kullanımı hakkında yapılan birçok araştırmada probiyotiklerin 4 şekilde kabızlığı giderdiği tespit edilmiştir:

  1. Probiyotikler sindirim yolundan geçiş süresini olumlu yönde etkilemektedir.
  2. Probiyotikler dışkıyı yumuşatmakta ve daha kolay atılmasını sağlamaktadır.
  3. Bazı probiyotik zincirleri dışkılama sıklığını arttırmaktadır.
  4. Probiyotikler karın ağrısı ve şişkinlik gibi diğer kabızlık belirtilerini hafifletmeye yardımcı olmaktadır.

1 Probiyotikler Bağırsaktan Geçiş Süresini Kısaltır

kabızlık constipationProbiyotikler hakkında yapılan araştırmalar probiyotik zincirlerinin yiyeceklerin mide-bağırsak yolundan geçişini hızlandırdığını ortaya koymuştur. Buna “bağırsaktan geçiş süresi” adı verilmektedir.

Scandinavian Journal of Gastroenterology dergisinde yayınlanan bir araştırmada probiyotiklerin bağırsaktan geçiş süresini kısalttığı tespit edilmiştir. Araştırmada B.lactis HN019 probiyotik zincirinin yetişkinlerde bağırsaktan geçiş süresini kısalttığı ve mide-bağırsak problemlerini hafiflettiği gösterilmiştir.

Ayrıca aynı araştırmada B. Lactis HN019 bakteri zincirinin insan tüketimine uygun olduğu ve bilinen bir yan etkisinin olmadığı belirtilmiştir.

2 Probiyotikler Dışkıyı Yumuşatır

Kabızlık tedavisi sürecinde probiyotik bakteri zincirlerinin bir diğer faydası dışkıyı yumuşatması ve daha kolay atılmasını sağlamasıdır.

American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayınlanan bir araştırmada probiyotik bakterilerin kabızlık tedavisindeki etkinliği bildirilmiştir. Araştırmada kabızlık tedavisinde probiyotik kullanımı ile ilgili 1182 hasta üzerinde yapılan çalışmalar özetlenmiştir.

Rapora göre probiyotikler dışkıyı yumuşatmakta ve daha kolay atılmasını sağlamaktadır. Probiyotik kullanımı sayesinde haftalık dışkılama sayısı 1.5 kat artmıştır. Probiyotik kullanan hastalar dışkı yaparken daha az ağrı yaşamıştır. Araştırmada Bifidobacterium zinciri içeren probiyotiklerin dışkıyı yumuşatmada en etkili bakteri zinciri olduğu belirtilmiştir.

Annals of Gastroenterology dergisinde 2500 hasta üzerinde yapılan çalışmalar özetlenmiştir. Araştırmacılar Lactobacillus ve Bifidobacterium bakteri zincirlerinin bağırsak hareketlerini en fazla sıklaştıran bakteri zincirleri olduğu belirtilmiştir.

3 Probiyotikler Kabızlığı Giderir

probiyotikProbiyotik tüketimi dışkıyı yumuşatma ve bağırsak hareketlerini sıklaştırmanın yanı sıra kabızlık ve kabızlık belirtilerini gidermeye de yardımcı olmaktadır.

Düzensiz bağırsak hareketlerinden şikayet eden kişilerde kabızlık ile birlikte dışkı yaparken ağrı, şişkinlik, gaz ve mide spazmı gibi başka belirtiler de ortaya çıkmaktadır. Düzenli olarak probiyotik kullanımı sayesinde bu şikayetlerin de azaldığı bilinmektedir.

Minerva Gastroenterologica e Dietologica dergisinde probiyotik tüketiminin hastaların haftalık dışkı yapma oranını arttırdığı belirtilmiştir. Ayrıca probiyotik kullanımı şişkinlik, karın ağrısı ve bağırsağın boşalmaması hissini de azalttığı bilinmektedir. Araştırmalar L.casei Shirota bakteri zincirinin kabızlık tedavisinde oldukça etkili olduğu belirtilmiştir.

Yaşlılarda kabızlık tedavisi ile ilgili araştırmalarda da probiyotik kullanımı önerilmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre probiyotik kullanan yaşlılarda kabızlık kabızlık belirtileri %40’a kadar azalma göstermektedir.

Probiyotiklerin Diğer Faydaları

Özellikle kabızlık için probiyotik kullanmaya başlayan kişiler genellikle probiyotiklerin diğer faydalarını da görmektedir. Probiyotiklerin diğer faydaları şu şekilde sıralanabilir:

1 Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

bağışıklık sisteminin zayıflaması2011 yılında yapılan bir araştırmada bağırsak sağlığı ve bağışıklığın birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Probiyotik kullanmak bağışıklık sistemini doğal yollarla güçlendirir ve enfeksiyon sıklığını azaltır. Örneğin rhamnosus GG bakteri zincirini içeren probiyotikler iltihap hastalıklarında, L.acidophilus HCFM bakteri zincirini içeren probiyotikler ise viral enfeksiyonların tedavisinde kullanılmaktadır.

2 Antibiyotiklerin Yan Etkilerini Azaltır

antibiyotik antibioticsAntibiyotik kullanımı süresince ortaya çıkan mide problemleri probiyotik takviyesi ile giderilebilir. Journal of Family Practice dergisinde yayınlanan bir araştırmada antibiyotiklerin bazen kronik ishal gibi yan etkilerinin olabileceği belirtilmiştir. Antibiyotik içildikten 2 saat sonra probiyotik alınması halinde yemekten sonra ishal ve karın ağrısı gibi şikayetlerde azalma sağlanmıştır. Bu konuda en etkili probiyotik bakteri zincirinin Lactobacillus türleri olduğu belirtilmiştir.

3 Alerjileri Önler

Yapılan araştırmalar antibiyotik kullanımının alerjik rinit (bahar nezlesi) ve atopik dermatit belirtilerini azaltmada etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca araştırmacılar probiyotik kullanımının gıda alerjilerini de önlemeye yardımcı olduğunu belirtmektedir.

4 Vajinal Enfeksiyonları Önler

Bağırsaktaki faydalı bakteriler vajinal enfeksiyon sayısı ve şiddetini azaltır. Yapılan araştırmalar Lactobacillus bakteri zincirinin bakteriyel vajinozis ve pamukçuk gibi belirtileri azalttığını göstermektedir.

Probiyotiklerin Yan Etkileri

Probiyotik tüketimi çoğu kişide bağırsak hareketlerini düzenlemekte ve dışkıyı yumuşatmakta, bunu yaparken de sağlıklı bir şekilde tolere edilmektedir. Ancak probiyotik kullanmaya yeni başlayan kişilerde aşağıdaki yan etkiler ortaya çıkabilir.

1 Geçici Gaz, Şişkinlik ve Mide Ağrısı

hazımsızlık, şişkinlik, gazKabızlık belirtilerini azaltmak için kullandığınız probiyotik takviyesi geçici olarak belirli sindirim şikayetlerini arttırabilir.

Probiyotik kullanmaya başladığınızda gaz, şişkinlik ve mide ağrısında hafif bir artış gözlenebilir. Probiyotiklerin neden bu yan etkileri bıraktığı henüz kesin olarak bilinmemektedir. Ancak probiyotiklerin yan etkileri nadir olarak ortaya çıkmaktadır.

2015 yılında yayınlanan bir araştırmada probiyotik tüketiminin çoğu kişi için faydalı olmasına rağmen az sayıda kişide şişkinlik ve gaz yaptığı bildirilmiştir. Ancak yaklaşık bir hafta içinde sindirim sistemi probiyotiklere uyum sağlamakta ve probiyotiklerin yan etkileri ortadan kalkmaktadır.

2 Probiyotik Kullanımı ve Alerji

alerji allergy bahar alerjisiProbiyotikler genelde alerji belirtilerini azaltmasına rağmen nadiren de olsa bazı kişilerde probiyotik kullanımına bağlı olarak cilt kaşıntısı görülebilmektedir.

Bazı probiyotik takviyesi ürünlerinin hafif alerjik reaksiyona yol açmasının nedeni ürünün içindeki diğer katkı maddeleridir. 2012 yılında yapılan bir araştırmada süt ürünü içeren probiyotiklerin bazı kişilerde alerjik reaksiyona yol açtığı belirtilmiştir.

Bazı probiyotik türleri maya temellidir ve maya alerjisi olan kişiler bu ürünleri kullanmamalıdır. Örneğin Saccharomyces boulardii bakteri zinciri içeren probiyotikler maya alerjisi olan kişilerde midenin bozulmasına yol açabilir.

Alerjisi olan kişiler probiyotik takviyesi alırken içeriğindeki malzemelere çok dikkat etmelidir. Probiyotik takviyesi ürünlerin çeşitli sağlıklı bakteri zincirleri içerebileceği gibi maya temelli de olabileceği unutulmamalıdır.

3 Enfeksiyon Riski

probiyotikBağışıklık sistemi ile ilgili problemleri olan kişilerin probiyotik kullanımından kaçınması tavsiye edilmektedir. Kemoterapi veya diğer bağışıklık yetmezliği problemlerinde probiyotik kullanımından önce doktora danışılmalıdır.

2010 yılında yapılan bir araştırmada kritik hastalıkları olan kişilerin, bağışıklık sistemi ile ilgili problemleri olan kişilerin ve merkezi damar kateteri kullanan kişilerin probiyotik kullanmadan önce doktoruna danışması önerilmiştir. Bununla birlikte probiyotik kullanımına bağlı enfeksiyon riski son derece düşüktür.

Probiyotik kullanmak ishal yapar mı?

İshal probiyotik yan etkileri arasında nadir görülen bir yan etki olmakla birlikte mümkündür. Genel olarak probiyotikler ishal tedavisinde de kullanılmaktadır.

Ancak probiyotik kullanmaya alışkın olmayan kişilerde probiyotik kullanmaya başladıktan itibaren birkaç gün içinde ishal ortaya çıkabilir. uzmanlar probiyotik zincirlerinin halihazırda vücudumuzda bulunuyor olması nedeniyle bunun endişe verici bir durum olmadığını belirtmektedirler.

Genel olarak probiyotik takviyesi ürünler ve probiyotik yiyecekler sağlıklı ve güvenilirdir. Ancak kullanmaya başladıktan itibaren birkaç gün mide bozulması, ishal veya gaz yapabilir.

kalpSiz de probiyotikler konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!

 


CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here