Şeker Bağımlılığı Belirtileri ve Şeker Bağımlılığından Kurtulmak

0
1256
Şeker Bağımlılığı
Şeker Bağımlılığından Kurtulmak İçin En Etkili Yollar

Bilimsel araştırmalar şeker tüketiminin obezite, yüksek tansiyon, hipertansiyon, depresyon, baş ağrısı ve yorgunluk sebebi olabileceğini göstermektedir. Ancak birçok kişi şekerin bu sorunlara yol açtığının farkında değildir. Günümüzde şeker tüketimi günlük hayatın bir parçası haline gelmiştir. Şeker tüketiminin gittikçe artması insanlar için yeni bir tehlikeyi ortaya çıkarmıştır: şeker bağımlılığı. Bu yazımızda şeker bağımlılığının ne olduğu ve şeker bağımlılığından kurtulmanın yolları hakkında bilgi vereceğiz.

Şeker Bağımlılığının Belirtileri Nelerdir?

1 Niyet ettiğinizden fazla şeker yemek

Şeker bağımlılığı olan kişilerde bu oldukça yaygın bir durumdur. Tatlı bir şeyden bir parça yemek istersiniz, ancak kendinizi durduramayıp yemeye devam edersiniz. Çünkü asla yeterli gelmez.

Bu noktada kendinize şu soruyu sorun: bu çikolatayı neden yemek istiyorum?

Bir parça çikolata yemek içinse bu normal olabilir. Ancak o an bir şeye kızmış, üzülmüş, sevinmiş ya da sinirlenmiş olarak çikolata yemek istiyorsanız kendinizi durdurmalısınız. Bunun yerine 10 dakikalık bir ara vermek veya biraz hava almak kendinizi durdurmanıza yardımcı olabilir.

2 Basit karbonhidrat krizleri

Şeker bağımlılığı belirtileri içinde en bilineni kişinin basit karbonhidratları yemek istemesidir. Bunlar tükettiğinizde bu basit karbonhidratlar vücudunuzda şekere dönüşür ve vücudun şeker bağımlılığını besler.

Hamurişi, beyaz ekmek, makarna, pirinç ve diğer unlu mamüller şeker bağımlılığı olan kişilerin yemekten hoşlandığı basit karbonhidratlardır.

Bunun yerine beslenmenize daha fazla tatlı sebze ekleyebilirsiniz. Örneğin patates, pancar, havuç tatlı sebzelerdir. Bunlarda doğal olarak bulunan şeker basit karbonhidratlara yönelik isteğinizi frenleyecektir.

3 Et veya Tuzlu Yiyecek İsteği

Vücut her zaman kendi içerisinde bir denge kurmaya çalışır. Şeker bağımlılığı yaşayanlar çok fazla şeker tükettiklerinden vücut bunun zıddını ister hale gelecektir. Bu durumda kişi çok tuzlu yemek veya hayvansal gıdalar yemek isteyebilir. Yani çeşitli zamanlarda tuzlu yiyecekleri veya et ürünlerini yeme isteğini çok fazla duyuyorsanız bu durum vücudunuzun yediğiniz fazla şekeri dengelemeye çalıştığı anlamına gelebilir.

4 Gerçekten Canınız İstemese Bile Şeker Yemek

Bazen bir şekerli yiyecek görürsünüz ve aslında onu o kadar da istemediğinizi fark edersiniz. Ama yine de 10 dakika sonra kendinizi onu yerken bulursunuz. Onu yemek için çeşitli bahaneler üretirsiniz (son günlerde hiç tatlı yememiş olmak, o gün zaten sağlıklı beslenmiş olmak veya bunu yerseniz sonraki günlerde hiç tatlı yememeye söz vermek gibi).

5 Büyük Porsiyonlarda Tatlı Tüketimi

Tatlı yedikten sonra baş ağrısı, gaz, şişkinlik, huzursuzluk, yorgunluk veya uyku hali hissettiğiniz oldu mu? Cevabınız evet ise bunun nedeni aşırı şeker yüklemesi olabilir.

Şeker bağımlılığı olan kişilerde bu durum her gün olmasa da haftanın 1-2 günü gerçekleşir. Şeker yemenin sizi rahatsız ettiğini veya edeceğini bilirsiniz ama yine de yemeye devam edersiniz. Şeker yemenin vereceği haz ve keyif, neden olacağı sorunlara katlanmaya değer görünür.

Şeker Bağımlılığının Zararları

Bazı insanlar şekeri o kadar sağlıksız şekillerde tüketirler ki bunun neredeyse bir şeker bağımlılığı haline geldiğini söylemek yanlış olmaz. Şeker bağımlılığının belirtileri aniden gelen tatlı krizleri, kişinin kontrolünü kaybetmesi ve düşündüğünden çok daha fazla şeker yemesidir.

Şeker beyindeki her bir hücreyi doldurur.
Şeker beyindeki her bir hücreyi doldurur.

Şeker beyindeki her bir hücreyi tek tek doldurur. Şeker çok istediğiniz bir şey olduğu için, tatlı yediğinizde beyniniz bunu bir ödül gibi algılar. Şekeri çok sık yemeye başladığınızda beyninizdeki bu algıyı güçlendirirsiniz. Bu da şekeri bırakmayı gittikçe zorlaştırır.

Kan Şekerinin Yükselmesi

Gün ortasında bir dilim pasta yemek harika bir fikir gibi görünüyor değil mi? Peki bu pastayı yediğimizde ne oluyor? Pastadaki şeker (diğer adıyla karbonhidrat) hızlı bir şekilde glükoza dönüşerek kana karışıyor. Kandaki şeker düzeyi aniden yükseliyor. Aslında temel karbonhidratlar meyvelerde, sebzelerde ve süt ürünlerinde de bulunuyor. Ancak meyve, sebze ve süt ürünlerinde karbonhidratlarla bulunan lif ve proteinler bu süreci yavaşlatıyor. Şekerli içecekler, tatlılar ve sofra şekeri ise bu şekilde yavaşlatılmıyor ve hızlı bir şekilde kana karışıyor.

Kan Şekerinin Yükselmesi
Kan Şekerinin Yükselmesi

Kan Şekerinin Düşmesi

Vücudunuzun glükozu kan dolaşımından alıp enerjiye dönüşmek üzere hücrelere iletmesi gerekmektedir. Pankreas bunun için insülin adı verilen bir hormon üretir. Sonuç olarak kandaki şeker düzeyi aniden düşer. Kan şekeri düzeyindeki bu ani düşüş kişiyi bir tatlı arayışı içerisine sokar. Dolayısıyla gün içerisinde yenilen tatlı aslında sizi daha fazla şeker yemeye iten bir süreci başlatır.

Kan Şekerinin Düşmesi
Kan Şekerinin Düşmesi

Şeker Başka Hangi Besinlerde Bulunur?

Yemek istediğiniz şeyin tatlı değil bir parça börek veya patates kızartması olduğunu mu düşünüyorsunuz? Bu nişastalı yiyecekler vücudun basit şekerlere dönüştürdüğü kompleks karbonhidratlardır. Nişastalı yiyecekler de tıpkı şeker gibi kan şekerinin dalgalanmasına neden olabilir. Pirinç ve beyaz un da aynı bu şekilde bir etki yapmaktadır. Beyaz ekmek, bisküvi ve makarna gibi işlenmiş nişastalar da ise bu etki çok daha büyüktür.

Şeker Detoksu İşe Yarıyor mu?

Şeker yemeyi aniden bırakarak şeker bağımlılığı durumundan kurtulabilir misiniz? Bazı şeker detoksu programları tüm şekerlerden kaçınmanızı tavsiye eder. Yani şeker bağımlılığından kurtulmak için tüm meyve, süt ürünleri ve işlenmiş tahıllardan kaçınmanızı önerir. Bu detoks programlarının altında yatan temel fikir tüm vücudu şekerden arındırmaktır. Aslında bu tür beslenme değişikliklerinin sürdürülmesi oldukça zordur. Kısa bir süre bunu uygulasanız bile bir süre sonra mutlaka kişi eski alışkanlıklarına geri dönecektir.

Şeker bağımlılığından nasıl kurtulabiliriz?

Yakın zamanda internette bir şeker detoksu diyeti gördünüz ve bu şekilde tatlı krizlerinizi yönetim kilo verebileceğinizi düşünüyorsunuz. Peki bu gerçekten işe yarıyor mu? İşte şeker bağımlılığı ve tatlı krizleri ile ilgili gerçekler ve tatlı düşkünlüğünü azaltmanın yolları.

Aslında vücudumuzun düşündüğümüz kadar da şekere ihtiyacı yoktur. Bu nedenle aslında tatlı veya şekerli olmayan şeylerden de keyif alacak şekilde tat alma duygularınızı eğitebilirsiniz. Şeker bağımlılığından kurtulmak için her hafta bir şekerli yiyecek türünü sofranızdan kaldırın. Örneğin akşam bu hafta akşam yemeğinde tatlı yemeyin. Bir sonraki hafta kahvenize veya çayınıza şeker atmamayı deneyin. Zaman içerisinde tat alma duygularınızın eskisi kadar şekere ihtiyaç duymadığını fark edeceksiniz.

Tatlı şeyleri tamamen bırakmak zorunda değilsiniz. Aslında tek yapmanız gereken şekeri daha sağlıklı kaynaklardan almak. Örneğin yulaf içerisine şeker yerine taze meyveler veya meyve püresi ekleyerek sağlıklı bir kahvaltılık hazırlayabilirsiniz. Kurutulmuş, dondurulmuş veya konservelenmiş meyveler de bu anlamda iyi bir tercih olabilir.

Şeker bağımlılığından kurtulmak için beslenmenizde küçük ve basit değişiklikler yaparsanız bunlara uymanız daha kolay olacaktır. İlk adımda daha fazla meyve ve sebze tüketerek başlayın. Daha fazla su için. Aldığınız ürünlerin etiketini kontrol edin. Her hafta biraz daha az şeker tüketmeye başlayın. Birkaç hafta geçtiğinde şeker isteğinizin ne kadar azaldığını gördüğünüzde siz de şaşıracaksınız.

Proteinli gıdalar şeker bağımlılığından kurtulmak için etkilidir.
Proteinli gıdalar şeker bağımlılığından kurtulmak için etkilidir.

Protein yemek de şeker bağımlılığından kurtulmak için etkili yollardan biridir. Yüksek miktarda protein içeren gıdaların sindirimi daha yavaştır. Bu da kişinin tokluk hissinin daha uzun sürmesini sağlar. Proteinli gıdalar şeker ve karbonhidratlar gibi kan şekerinde ani yükselmeye sebep olmazlar. Tavuk, yoğurt, yumurta, kuruyemiş veya fasulye gibi protein oranı yüksek gıdalarla beslenmek şeker bağımlılığından kurtulmak için etkili bir yöntem olacaktır.

Şeker Bağımlılığından Kurtulmak İçin Lif Tüketmek

Lifler şeker bağımlılığı ile çok çeşitli şekillerde mücadele eder. Öncelikle lifler tok tutar. Lifli gıdalar daha fazla enerji verir. Lifler kandaki şeker oranını ani bir şekilde yükseltmediği için sonrasında açlık krizlerine neden olmaz. Meyve, seze ve tam tahıllar iyi birer lif kaynağıdır.

Şeker Bağımlılığı ve Egzersiz

Egzersiz yapmak şeker bağımlılığı ve tatlı krizlerini önlemek ve genel olarak beslenme biçiminizi değiştirmek için iyi bir yardımcıdır. Egzersiz yaptığınızda daha iyi hisseder ve daha sağlıklı yiyecekleri tercih edersiniz. Yürüyüş, bisiklet sürmek veya yüzmek gibi keyif aldığınız egzersizleri alışkanlık haline getirin. Daha önce egzersiz yapmadıysanız kendinize bir egzersiz programı hazırlayın. Haftanın 5 günü 30 dakikalık yürüyüşlerle başlayabilirsiniz.

Yapay Tatlandırıcılar ve Şeker Bağımlılığı

Bazı araştırmalar yapay tatlandırıcıların kişilerde daha fazla şeker isteği uyandırdığını tespit etmiştir. Yapay tatlandırıcılar şekerden aldığınız lezzeti azaltmak veya şeker bağımlılığından kurtulmak için etkili bir yol değildir.

Sağlıklı Şekerleri de Sınırlayın

Bal veya esmer şeker gibi şeker türleri kulağa sağlıklı gelebilir. Ancak unutmayın: şeker şekerdir. İster sofra şekeri olsun, isterse de arıların ürettiği bal olsun, şeker nereden gelirse gelsin kandaki şeker miktarının yükselmesine neden olur. Bal ve işlenmemiş şekerlerde elbette başka besleyici öğeler bulunmaktadır, ancak bunlar hala şekerdir ve kalorisi değişmemektedir.

Ne Kadar Şeker Yemek Sağlıklıdır?

Ülkemizdeki yemek alışkanlıkları göz önünde bulundurulduğunda uzmanlar ortalama bir kişinin günde 19 çay kaşığı şeker tükettiğini tahmin etmektedir. Uzmanlara göre bu oldukça fazla bir miktardır. Peki sağlıklı olan şeker miktarı nedir? Amerikan Kalp Derneği’ne göre kadınlarda günde en fazla 6 çay kaşığı, erkeklerde ise en fazla 9 çay kaşığı şeker tüketimi olmalıdır.

Şekerin Diğer İsimleri

Marketten aldığınız ürünlerin etiketlerini incelerken her zaman “şeker” ibaresini görmeyebilirsiniz. Şekere bazen başka isimler verilir:

  • Sabır otu nektarı
  • Esmer şeker şurubu
  • Yüksek früktozlu mısır şurubu
  • Dekstroz
  • Glukoz
  • Laktoz
  • Malt şurubu
  • Şeker kamışı
  • Sükroz

Bu listedeki maddelerden herhangi birinin veya bir kaçının bulunduğu ürünler şekerli ürünlerdir.

Şeker en beklemediğiniz ürünlerde bile bulunabilir. Tadı şekerli gibi gelmese de ketçapta, barbekü sosunda ve makarna soslarının çoğunda yüklüce şeker bulunmaktadır. Ayrıca yağsız salata sosları, ekmek ve birçok hazır kahve türünde şeker içeriği bulunur. Bu nedenle alışveriş yaparken etiket okuma alışkanlığı edinmelisiniz. Şeker bağımlılığından kurtulmak için bu ürünleri alışveriş sepetinizden çıkarın.

Şeker Bağımlılığı Diyabet Yapar mı?

Şekerin kendisi tek başına diyabete sebep olmaz. Ancak aşırı şeker tüketimi sizi diyabete götürebilir. Özellikle kilolu kişilerde insülinin kullanılması zorlaşır. Bu da kandaki şeker düzeyinin kontrolünün güçleşmesi demektir. Vücudunuz insüline direndiğinde kan şekeriniz yükselir ve bu da diyabet riskini arttırır.

CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here