Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Neden Olur?

0
468
Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?
Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Stresli olduğumuz dönemlerde çeşitli şeylerin bizi kaygılandırması gayet normaldir. Ancak bazı insanlar ortada kaygı verici büyük şeyler olmasa bile günden güne daha kaygılı ve endişeli hale gelebilirler. Bu durum altı aydan uzun sürdüğünde, yaygın anksiyete bozukluğu kontrolünün yapılması gerekir. Birçok kişi yaygın anksiyete bozukluğunun bilincinde değildir. Bu nedenle tedaviyi görmezden gelme ihtimalleri mevcuttur.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Yaygın anksiyete bozukluğu belirtileri içerisinde en bilineni sürekli ve abartılı bir gerginlik ve kaygı durumudur. Neden böyle hissettiğinize dair net bir cevabınız olmayabilir veya faturalar, ilişkiniz ya da sağlığınız gibi olağan şeyler hakkında gerçekçi olmayan abartılı kaygılar duyabilirsiniz. Bu durum uykuyu ve düşünce biçiminizi etkiler. Bununla birlikte uyku yetersizliği veya kaygının kendisi nedeniyle de huzursuz hissedersiniz.

Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Fiziksel Belirtileri

Kaygıyla beraber vücutta bazı fiziksel belirtiler ortaya çıkar:

  • Kas gerilimi veya ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı veya ishal
  • Titreme veya tikler

Bütün insanlar hayatlarında belirli bir düzeyde kaygı ve endişe yaşamaktadırlar. Ancak yaygın anksiyete bozukluğu bu kaygının bitmek tükenmek bilmediği bir durumu ifade eder. Kişi rahatlamakta zorlanır. Normalde keyif aldığı aktiviteler bile kişiyi mutlu etmez ve rahatlatmaz. Şiddetli vakalarda iş yaşamı, kişisel ilişkiler ve günlük faaliyetler de yaygın anksiyete bozukluğundan etkilenmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Kimlerde Görülür

Yaygın anksiyete bozukluğu her yaşta kişide, hatta çocuklarda bile görülebilir. Yaygın anksiyete bozukluğu kademeli olarak ortaya çıkmaktadır. İlk belirtiler genellikle çocukluk ve orta yaşlarda görülür. Yaygın anksiyete bozukluğu kadınlarda iki kat fazla görülmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Nedenleri

Ailede kalıtsal yollarla aktarılan genler bazı kişilerin yaygın anksiyete bozukluğuna yakalanma riskini arttırabilir. Ancak tek sebep bu değildir. Kişisel geçmişiniz ve deneyimleriniz de yaygın anksiyete bozukluğunda rol oynar. Nörotransmitter adı verilen beyin kimyasalları ve beynin içindeki amigdala yapısının da yaygın anksiyete bozukluğunda rol oynadığı bilinmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Yaygın anksiyete bozukluğu teşhisi için kullanılan belirli bir laboratuvar testi yoktur. Teşhis hastanın gösterdiği belirtilere dayalı olarak yapılır. Doktor hastaya hangi konularda kaygılandığı, ne sıklıkta kaygılandığı, anksiyetenin günlük faaliyetlerini etkileyip etkilemediği gibi sorular soracaktır. Kişide en az altı ay süren yoğun endişe ve kaygı durumu yaygın anksiyete bozukluğu olarak teşhis edilebilmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğunda Psikoterapi

Konuşma terapisinin bir türü yaygın anksiyete bozukluğu tedavisinde oldukça etkilidir. Buna bilişsel davranışsal terapi adı verilir. Bir danışman olumsuz düşüncelerinizi ve eylemlerinizi tanımlamada size yardımcı olur. Bu kapsamda sizi kaygılandıran şeyleri bir deftere yazmak gibi ev ödevleriniz olabilir. Ayrıca kişiye kendisini nasıl sakinleştireceği de öğretilmeye çalışılır.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu İlaçları

İlaçlar yaygın anksiyete bozukluğu tedavisi için tedavi planının bir parçası olabilir. Bazı yeni anti-depresanlar anksiyeteyi azaltmada etkili olmaktadır. İlacın etkisini göstermesi yaklaşık 4 hafta sürmektedir. Doktorunuz bu süre boyunca almanız için benzodiazepin yazabilir. Bu ilaçlardan bazıları bağımlılık yaratma riski taşımaktadır. Semptomlar arasında depresyon veya panik varsa yaygın anksiyete bozukluğu tedavisi için bazı eski anti-depresan türleri de uygulanabilmektedir. Bu tedavilerin olumlu ve olumsuz yönlerini doktorunuza danışınız.

Ne Yapılmalı?

Hayat tarzınızda yapacağınız bazı küçük değişikliklerle yaygın anksiyete bozukluğu tedavisine destek olabilirsiniz. Kahve içmekten, yasadışı madde kullanımından uzak durun. Ayrıca bazı grip-nezle ilaçları da anksiyete semptomlarını arttırabilmektedir. Yeterince istirahat edin ve sağlıklı beslenin. Meditasyon gibi rahatlama tekniklerinden yararlanın. Ve tabii ki bol bol egzersiz yapın. Araştırmalar orta düzeyde fiziksel aktivitenin (yürüyüş gibi) anksiyete bozukluğunda rahatlamaya yardımcı olduğunu göstermiştir.

Yaygın anksiyete bozukluğu bulunan kişilerde eş zamanlı olarak depresyon, alkol bağımlılığı ve madde bağımlılığı da görülebilir. Ayrıca yaygın anksiyete bozukluğu olan kişilerde diğer anksiyete bozukluğu türleri de görülebilmektedir. Bunlar arasında panik bozukluk, post-travmatik stres bozukluğu, obsesif kompülsif bozukluk ve sosyal fobi yer almaktadır.

Panik Bozukluk

Panik bozukluk hastalarında ani ataklarlar gelişir. Semptomlar arasında çarpıntı, terleme, baş dönmesi, mide bulantısı veya göğüs ağrısı yer alabilir. Kişi kendisinin kalp krizi geçirdiğini, ölmek üzere olduğunu veya bilincini kaybettiğini düşünebilir. Panik bozukluk, tüm anksiyete bozuklukları içerisinde en iyi tedavi edilebilen türdür.

Post-travmatik Stres Bozukluğu

Bazı kişilerde büyük üzüntü ve dehşet verici bir olay yaşandıktan sonra post-travmatik stres bozukluğu durumu ortaya çıkabilir. Post-travmatik stres bozukluğu belirtileri arasında geçmişe dönüş ve normalde keyif alınan faaliyetlerden artık keyif almama yer almaktadır. Ayrıca kişi sevgisini gösterme konusunda sorun yaşayabilir. Huzursuzluk ve hatta şiddet davranışı baş gösterebilir. Post-travmatik stres bozukluğu tedavisi ilaç ve terapi yoluyla yapılmaktadır.

Obsesif Kompülsif Bozukluk

Obsesif-kompülsif bozukluk hastaları bazı düşüncelerini kontrol edemezler. Ellerini yıkama veya kapıyı kilitleyip kilitlemediğini sürekli kontrol etme gibi kontrol edemedikleri bazı davranışlar gösterirler. Belirli bir sıraya göre giyinebilir veya herhangi bir sebep olmaksızın nesneleri sayabilirler. Obsesif-kompülsif bozukluk genellikle ilaç ve psikoterapi yoluyla tedavi edilmektedir.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu

Sosyal fobisi bulunan kişiler sıradan sosyal durumlarda aşırı panikli ve mahcup hissederler. Sosyal fobi belirtileri arasında sosyal etkinliklerden önce gerginlik, terleme, kızarma veya etkinlikler boyunca konuşmakta zorluk çekme yer almaktadır. Şiddetli durumlarda kişi okuldan veya işten kaçınabilir. Sosyal fobi psikoterapi ve ilaç yoluyla tedavi edilmektedir.

Diğer Fobiler

Bir fobi aslında herhangi bir tehlike yaratma ihtimali olmayan herhangi bir şeye karşı duyulan abartılı korkudur. Yaygın fobiler arasında yükseklik fobisi, kapalı alan fobisi, köpek fobisi, uçan nesne fobisi ve su fobisi yer almaktadır. Fobisi olan kişiler genellikle tedavi yoluna başvurmazlar. Zira fobisi olan nesneden uzak durmak kişinin iyi hissetmesine yeterli olmaktadır. Ancak tüm fobiler tedavi edilebilir niteliktedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu İçin Kime Gidilir?

Yaygın anksiyete bozukluğu için öncelikle aile hekiminize danışarak süreci başlatabilirsiniz. Aile hekimi yaygın anksiyete bozukluğundan şüpheleniyorsa sizi psikoterapi uygulayabilen bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirecektir. Konuşurken kendinizi rahat hissedeceğiniz bir uzman seçmeniz önem taşır.

Devamı için tıklayınız: Anksiyete Bozukluğu: Belirtileri, Nedenleri, Teşhisi, Tedavisi

 

Kaynak:


CEVAP VER

Please enter your comment!

Yorumunuzu göndermeden önce lütfen Yorum Politikamızı okuyun.

Please enter your name here